
Nhìn từ bãi cỏ, căn biệt thự gần như chỉ là hai nét ngang. Hai tấm mái trắng, mỏng, đua dài ra khỏi thân nhà, mép trên phủ một dải cỏ bụi xanh rì. Bên dưới là vách kính kịch trần, lùi sâu vào bóng mái. Không có đầu hồi, không mái dốc, không ban công chìa ra – thứ duy nhất vươn lên khỏi đường chân trời của khu đất là chính lớp cây trên nóc.
Studio kiến trúc Vastu Villa, có trụ sở tại Surat Thani (Thái Lan), công bố dự án dưới dạng phương án thiết kế với bộ phối cảnh hoàn chỉnh từ ngoài vào trong. Địa điểm và diện tích chưa được công bố. Nhưng chỉ cần bộ ảnh, có thể đọc ra khá rõ ý đồ: đây là một ngôi nhà muốn thấp xuống để khu vườn cao lên.
Quyết định trung tâm nằm ở cách xử lý mái. Thay vì một khối hộp lớn, công trình được tách thành hai khối, mỗi khối mang một tấm mái xanh riêng, nối với nhau bằng một giàn lam trắng chạy ngang. Khoảng giữa hai khối không đóng kín mà mở thành hiên lớn, nhìn thẳng ra hồ bơi. Ánh sáng lọt qua các thanh lam thành từng vệt mảnh trên sàn – một lớp bóng đổ thứ hai, mềm hơn bóng của hai tấm mái đặc.

Mái phủ cỏ không phải ý tưởng mới – HD+ từng giới thiệu mái cỏ dốc của Split Mass Residence ở Indonesia hay ngôi nhà mái cỏ ở Paraguay. Điểm khác ở đây là cỏ chỉ trồng thành dải dọc mép mái, đủ để từ dưới nhìn lên thấy một đường viền xanh, còn từ trên cao nhìn xuống, hai tấm mái hoà vào tán cây xung quanh. Mái xanh ở đây làm việc như một nét vẽ viền, không phải một khu vườn trên cao để đi dạo.
Vào trong nhà, trục thiết kế ấy tiếp tục theo chiều đứng. Phòng khách được làm thông tầng, trần cao gấp đôi, một mặt là vách kính chạy suốt hai tầng nhìn ra vườn. Tầng trên không che kín không gian bên dưới mà lùi lại thành hành lang có lan can kính, đủ để người đứng trên vẫn nhìn xuống được phòng khách và ra tận khu vườn.

Bảng màu được tiết chế đến mức gần như chỉ còn ba thứ: tường trắng, sàn gỗ màu sáng và vải bọc tông kem. Bộ sofa module trắng khổng lồ, lò sưởi âm tường dạng dải ngang, chiếc đèn thả dáng vòm bằng sợi đan – tất cả cùng một độ sáng. Sự tiết chế này có lý do. Khi hai mặt nhà là kính, màu xanh của vườn sẽ tự trở thành màu chủ đạo của căn phòng. Nội thất chỉ cần lùi lại.
Chỗ duy nhất kiến trúc “lên tiếng” là cầu thang. Các bậc gỗ dày treo như những tấm kệ gắn tường, không cổ thang, không tay vịn rườm rà, và bên dưới được trồng một khóm cây xanh. Ngay cạnh đó, bàn ăn gỗ dài kê song song với cả một mảng tường kệ sách, khiến khu ăn uống giống một thư viện nhỏ hơn là phòng ăn.

Bếp theo cùng tinh thần: tủ bếp trơn phẳng màu trắng chiếm trọn một bức tường, thiết bị giấu gọn phía trong, và đảo bếp là một khối bo tròn bọc lam gỗ dọc – một đường cong hiếm hoi trong ngôi nhà vốn toàn đường thẳng.

Các phòng riêng tư giữ nhịp chậm hơn. Phòng ngủ đặt giường thấp, kệ treo mỏng, rèm voan che vách kính. Phòng tắm ốp đá tông kem, bồn tắm kê sát cửa kính nhìn ra một mảng cây, gương tròn và tủ lavabo gỗ làm ấm cả không gian vốn dễ lạnh. Có cả những chi tiết cho thấy đây là nhà cho một gia đình thật sự: phòng trẻ em gắn thang leo gỗ trên tường, và một góc làm việc nhìn qua vách kính xuống gara.

Câu hỏi thú vị với người đọc Việt Nam: mô hình này có hợp khí hậu nhiệt đới? Về nguyên lý là có. Mái đua sâu che nắng cho vách kính, lớp đất và cây trên mái giúp giảm nhiệt truyền xuống tầng dưới, hiên lớn giữa hai khối tạo đường gió xuyên nhà. Đó cũng chính là những gì kiến trúc nhiệt đới vẫn làm. Cái giá phải trả nằm ở chỗ khó thấy trên phối cảnh: chống thấm, thoát nước, tưới và chăm cây trên mái đòi hỏi thi công kỹ và bảo trì đều đặn. Một dải cỏ trên phối cảnh luôn xanh. Ngoài đời, nó cần người chăm.
Dù sao, điều ở lại sau khi xem hết bộ ảnh không phải những tấm mái cỏ, mà là thái độ của ngôi nhà. Nó không cố làm vật thể đẹp nhất trên khu đất. Nó nằm thấp, mở toang, và để phần xanh nhất nằm ở trên cùng.








Thông tin dự án
Công trình: Biệt thự mái xanh (phương án thiết kế)
Thiết kế: Vastu Villa Studio (Surat Thani, Thái Lan)
Loại hình: Biệt thự hai tầng
Địa điểm: Chưa công bố
An Yên - Hình ảnh: Phối cảnh – Vastu Villa Studio