Thông tin trên được Sở Xây dựng TP.HCM chia sẻ tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 28.5 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức. Cụ thể, Sở Xây dựng cho biết, thành phố đang tập trung hoàn tất thủ tục, bảo đảm đầy đủ điều kiện để tổ chức khởi công trước ngày 2.7.2026 đối với 10 dự án trọng điểm, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 381.326,9 tỷ đồng.
Danh mục này cho thấy tham vọng mở rộng không gian phát triển đô thị của TP.HCM theo cả ba hướng: tăng cường kết nối vùng, tái thiết không gian ven sông - ven kênh và bổ sung hạ tầng an sinh cho khu vực đô thị đông dân.
Trong số các dự án được nhắc đến, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành là công trình có quy mô vốn lớn nhất, khoảng 175.000 tỷ đồng. Tuyến đường sắt dài 41,8 km, dự kiến triển khai theo hình thức BT trong giai đoạn 2026 - 2030. Nếu được triển khai đúng tiến độ, tuyến này sẽ trở thành một trong những trục kết nối chiến lược giữa trung tâm TP.HCM với cảng hàng không quốc tế Long Thành trong tương lai.

Phương án xây dựng đảo nhân tạo trên tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu. Ảnh: CĐT
Đứng thứ hai về quy mô vốn là dự án cầu vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ và Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây), với tổng mức đầu tư dự kiến 92.663 tỷ đồng. Dự án có tổng chiều dài hơn 14 km, bao gồm cầu, hầm và đường dẫn với mặt cắt ngang 35 m, thực hiện theo hình thức BT trong giai đoạn 2026 - 2029.
Một dự án hạ tầng lớn khác cũng được đưa vào kế hoạch là cao tốc đô thị Hồ Tràm - cảng Hàng không quốc tế Long Thành. Tuyến đường dài 42 km, quy mô 6 làn xe cao tốc cùng đường song hành hai bên, tổng vốn dự kiến hơn 51.500 tỷ đồng.
Không chỉ tập trung vào giao thông liên vùng, TP.HCM cũng dành nguồn lực đáng kể cho việc tái cấu trúc không gian đô thị ven sông Sài Gòn. Nổi bật trong số này là dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn với tổng mức đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng.
Dự án được chia thành 5 phân khu lớn. Trong đó, phân khu Bến Nhà Rồng - Khánh Hội rộng 51,6 ha sẽ mở rộng không gian Bảo tàng Hồ Chí Minh, bổ sung cây xanh, công trình văn hóa - nghệ thuật - thể thao và mở rộng đường Nguyễn Tất Thành lên 8 - 10 làn xe.
Khu vực này cũng dự kiến xây dựng hầm chui đường Hoàng Diệu, xây mới cầu Tân Thuận 1, cầu Tân Thuận 2 cùng ba cầu đi bộ qua sông.

Dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn với tổng mức đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng. Ảnh: Nguyễn Minh Tú
Ở phía trung tâm, phân khu Bến Bạch Đằng rộng 10,4 ha sẽ được nghiên cứu ngầm hóa một phần đường Tôn Đức Thắng để mở rộng không gian cây xanh ven sông, kết hợp cải tạo bến tàu, sàn ngắm cảnh và các công trình dịch vụ.
Các phân khu còn lại trải dài dọc sông Sài Gòn và rạch Cá Trê với hệ thống công viên, kè sông, đường đi bộ cùng các không gian dịch vụ công cộng.
Bên cạnh các đại dự án, thành phố cũng lên kế hoạch khởi công nhiều công trình giao thông đô thị có tính kết nối cao. Trong đó có dự án xây dựng cầu đường Bình Tiên đoạn từ đường Phạm Văn Chí đến đường Nguyễn Văn Linh với chiều dài 3,2 km, mặt cắt ngang 30 - 40 m, tổng mức đầu tư 6.275 tỷ đồng.
Dự án tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu - nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường Vành đai 3 TP.HCM cũng được đưa vào danh sách ưu tiên. Tuyến đường dài 5,9 km, rộng 60 m với tổng vốn dự kiến 8.782 tỷ đồng.
Trong khi đó, cầu Thủ Thiêm 4, công trình được kỳ vọng tăng kết nối giữa khu trung tâm hiện hữu với khu đô thị phía Đông, dự kiến có tổng vốn đầu tư hơn 5.063 tỷ đồng, quy mô khoảng 2,16 km với 8 làn xe.
Ngoài hạ tầng giao thông, TP.HCM cũng dành sự chú ý cho các dự án môi trường và nhà ở xã hội.
Đáng chú ý là dự án cải thiện môi trường nước khu vực Bình Dương với tổng mức đầu tư khoảng 7.211,8 tỷ đồng từ vốn vay WB và ngân sách thành phố. Dự án bao gồm hệ thống thu gom nước thải, các trạm bơm, nâng cấp nhà máy xử lý nước thải tại TP.Tân Uyên, TP.Thuận An và TP.Dĩ An.
Ở lĩnh vực an sinh, hai dự án nhà ở xã hội lớn tại Định Hòa và Việt Sing cũng nằm trong kế hoạch khởi công giai đoạn 2026 - 2027. Các dự án này dự kiến cung cấp hàng nghìn căn hộ cho người dân với tổng vốn đầu tư hơn 4.800 tỷ đồng.
Dấu ấn của các dự án cải tạo kênh rạch và môi trường đô thị
Tại họp báo, Sở Xây dựng TP.HCM cũng chia sẻ dấu ấn của các dự án cải tạo kênh rạch và môi trường đô thị trong suốt nhiều thập niên qua.
Theo cơ quan này, từ những năm 1990 đến nay, hàng loạt dự án như kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tân Hóa - Lò Gốm, Tàu Hủ - Bến Nghé, Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên hay rạch Xuyên Tâm đã tạo ra thay đổi lớn cho diện mạo đô thị TP.HCM.
Từ năm 1993 đến nay, thành phố đã giải tỏa và di dời hơn 44.300 căn nhà lụp xụp trên và ven kênh rạch.
Riêng dự án kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đã di dời gần 7.000 hộ dân với gần 50.000 nhân khẩu. Dự án kênh Tàu Hủ - Bến Nghé gắn với đại lộ Đông Tây - Võ Văn Kiệt cũng di dời gần 10.000 hộ dân và cơ quan, xóa bỏ hoàn toàn các khu nhà ổ chuột ven kênh trước đây.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, những dự án này không chỉ cải thiện môi trường sống, giảm ô nhiễm và ngập úng mà còn mở ra các không gian công cộng mới, thúc đẩy phát triển kinh tế đô thị và tăng khả năng thích ứng biến đổi khí hậu cho thành phố.
Trọng Dân