Động đất kép tại Venezuela: thương vong lớn, kích hoạt cứu trợ quốc tế

Cập nhật đến ngày 26.6.2026 (giờ địa phương), trận động đất kép có cường độ 7.2 và 7.5 độ Richter xảy ra tại vùng bắc-trung Venezuela vào chiều tối ngày 24.6 đã đẩy quốc gia Nam Mỹ này vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng. Lực lượng cứu hộ cứu nạn trong nước và quốc tế đang chạy đua với thời gian trong bối cảnh hạ tầng đổ nát và hệ thống y tế bị quá tải nghiêm trọng.

Thiệt hại nghiêm trọng về nhân mạng và vật chất vẫn đang được thống kê. Ảnh: Getty Image

Thiệt hại nặng nề về người và tài sản

Theo số liệu cập nhật mới nhất từ các cơ quan chức năng địa phương và Tổ chức Y tế Toàn diện vùng châu Mỹ, số lượng thương vong đang liên tục gia tăng. Trận động đất kèm theo hàng loạt dư chấn đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 188 người, khiến hơn 1.500 người khác bị thương. Trong khi đó, hàng chục nghìn người vẫn đang mất tích, nghi ngờ mắc kẹt dưới các đống đổ nát của những tòa nhà sụp đổ.

Thủ đô Caracas và bang ven biển La Guaira là hai khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tại La Guaira, báo cáo sơ bộ từ Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) xác nhận có ít nhất 100 tòa nhà bị san phẳng hoàn toàn.

Khu vực rộng bị ảnh hưởng do trận động đất kép và hàng chục dư chấn ngày 24.6. Ảnh: FT

Tại vùng trung tâm thủ đô Caracas, các quận Chacao và Altamira ghi nhận hàng loạt tòa nhà cao tầng đổ sập hoàn toàn, bao gồm cả một tòa chung cư cao 22 tầng. Ngay cả các cơ sở ngoại giao và nhân đạo, như tòa nhà Đại sứ quán Pháp và trụ sở Hội Chữ thập đỏ Venezuela cũng bị hư hại kết cấu nghiêm trọng.

Hệ thống hạ tầng thiết yếu bị tê liệt trên diện rộng. Sân bay quốc tế chính Simón Bolívar bị hư hỏng nặng, buộc phải tạm thời đóng cửa đối với các chuyến bay thương mại.

Mạng lưới điện, nước sạch và thông tin liên lạc tại khu vực bắc-trung bộ bị cắt đứt, gây cản trở lớn đến việc điều phối cứu hộ và vận hành y tế.

Phản ứng khẩn cấp từ chính quyền địa phương

Ngay sau khi thảm họa xảy ra, Quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và tuyên bố khu vực La Guaira là vùng thảm họa. Để đối phó với cuộc khủng hoảng hạ tầng, chính phủ Venezuela đã công bố quyết định thành lập một Quỹ tái thiết khẩn cấp trị giá 200 triệu USD, được trích từ nguồn lực tài chính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế để ưu tiên sửa chữa nhà ở, bệnh viện và hệ thống giao thông.

Các ngân hàng công và tư nhân trong nước cũng được lệnh kích hoạt các hạn mức tín dụng đặc biệt nhằm hỗ trợ người dân khôi phục kinh tế và việc làm.

Nhiều toà nhà sụp đổ hoàn toàn. Ảnh: Getty Image

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Diosdado Cabello liên tục kêu gọi người dân bình tĩnh. Hệ thống phân phối gas đô thị cũng bị khoá hoàn toàn phòng ngừa nguy cơ hỏa hoạn thứ cấp. Toàn bộ trường học trên toàn quốc đã bị đóng cửa.

Hiện tại, thách thức lớn nhất của chính quyền là tình trạng quá tải tại các bệnh viện. Mô hình đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy có khoảng 91 bệnh viện khẩn cấp nằm trong vùng rung lắc dữ dội, trong đó nhiều cơ sở như Bệnh viện Dr. Francisco A. Rísquez hay Bệnh viện Victorino Santaella Ruiz phải di tản một phần hoặc toàn bộ bệnh nhân ra các lều dã chiến do tường nhà bị nứt vỡ và vỡ đường ống dẫn khí y tế.

Tâm điểm cứu trợ toàn cầu

Trận động đất xảy ra vào thời điểm hệ thống an sinh của Venezuela vốn đã mong manh do chịu nhiều áp lực kinh tế trước đó, khiến nhu cầu hỗ trợ quốc tế trở nên cấp thiết. Cơ quan OCHA đang điều phối việc triển khai khẩn cấp các đội tìm kiếm và cứu nạn đô thị quốc tế đến hiện trường.

Các tổ chức như Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Ủy ban Cứu trợ Quốc tế (IRC) đã có mặt để thiết lập hệ thống cung cấp nước sạch, thực phẩm dinh dưỡng cho trẻ em và hỗ trợ tâm lý cho các gia đình bị ly tán. Căn cứ không quân Generalísimo Francisco de Miranda (La Carlota) ở Caracas đã được chọn làm điểm tiếp nhận viện trợ quốc tế chính. UNICEF cảnh báo hàng ngàn trẻ em tại Venezuela gặp nguy hiểm sau vụ động đất, trong số gần 4 triệu trẻ em bị ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp sau sự cố. 

Hàng ngàn trẻ em tại Venezuela gặp nguy hiểm sau vụ động đất. Ảnh: Reuters

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia trên thế đã đồng loạt gửi lực lượng cứu hộ tới giúp đỡ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington sẽ cung cấp một phản ứng "toàn diện chính phủ", triển khai nhanh chóng Đội Hỗ trợ thảm họa khu vực (DART) cùng hai trong số những đội cứu hộ đô thị tinh nhuệ từ Virginia và California sang Venezuela. Bộ Quốc phòng Mỹ cũng tham gia hỗ trợ đắc lực về mặt hậu cần.

Các quốc gia láng giềng khu vực Mỹ Latinh như Mexico, Brazil, Colombia, Ecuador và Cộng hòa Dominica đều cam kết hỗ trợ tối đa. Đặc biệt, lực lượng y tế Cuba đang có mặt tại hiện trường đã được huy động toàn bộ để phối hợp chăm sóc y tế khẩn cấp cho các nạn nhân.

Từ châu Âu, Tây Ban Nha và Pháp cũng cử hàng chục chuyên gia cứu hộ tham gia. Đức cam kết cung cấp 6 máy bay vận tải quân sự để chuyển hàng viện trợ, trong khi Thụy Sĩ huy động 80 nhân sự cùng 8 chó nghiệp vụ và 18 tấn thiết bị cứu nạn.

Cuộc khủng hoảng địa chấn tại Venezuela hiện là tâm điểm cứu trợ toàn cầu, và vẫn đang trong thời gian chạy đua tìm kiếm giải cứu sinh mạng người dân bị kẹt. Nhằm phục vụ công tác cứu hộ hiệu quả, chính quyền Venezuela đã quyết định gỡ bỏ một phần lệnh cấm đối với mạng xã hội X (trước đây là Twitter). Động thái này diễn ra ngay sau khi Phái đoàn Tìm kiếm sự thật Quốc tế độc lập của Liên Hợp Quốc tại Venezuela lên tiếng thúc giục các cơ quan chức năng phải "khôi phục hoàn toàn quyền truy cập vào các mạng xã hội và tất cả các cơ quan truyền thông".

Tuyên bố từ phía Liên Hợp Quốc nhấn mạnh: "Trong những giờ và những ngày tới, việc tiếp cận kịp thời các kênh thông tin và liên lạc đáng tin cậy sẽ đóng vai trò sống còn đối với việc bảo vệ tính mạng, sự an toàn và an sinh của người dân." Việc mở lại kênh thông tin này được kỳ vọng sẽ giúp người dân dễ dàng cập nhật tình hình thiên tai, tìm kiếm người thân và phối hợp với các lực lượng cứu nạn.

Lan Chi (tổng hợp từ Reuters, CNN, The Guardian)