Ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, khi đã đi qua nhiều biến cố của đời người, Anne Lamott- tác giả của nhiều cuốn sách nổi tiếng - nhìn tình yêu bằng một con mắt khác. Với bà, tình yêu không phải những bước nhảy uyển chuyển của vũ công ba lê, mà thường là những cú vấp ngã, những bước đi chậm chạp, vụng về giữa đời sống thường ngày. Chính từ trải nghiệm ấy, tập sách Tản mạn về tình yêu (Somehow) với hơn 200 trang viết, ra đời như một chuỗi chiêm nghiệm dịu dàng của một người đã từng sai lầm, từng chệch hướng, nhưng vẫn lựa chọn sống và yêu.

Tác giả Anne Lamott.
Cuốn sách không có cốt truyện hay cao trào kịch tính. Anne Lamott không dựng lên một hình mẫu tình yêu lý tưởng. Thay vào đó, bà nhìn tình yêu qua những mảnh ghép rất đời thường: một cuộc dạo bộ quanh khu phố, cuộc trò chuyện với người vô gia cư, ký ức gia đình, hay những suy tư về xã hội, đức tin, cái chết và hy vọng. Tất cả hòa vào nhau như một dòng chảy âm thầm nhưng bền bỉ trong đời sống con người.
Ở đó, tình yêu không phải lúc nào cũng mang dáng vẻ dịu dàng. Đôi khi, nó xuất hiện trong những quyết định khó khăn, những lựa chọn khiến ta tổn thương, hoặc những khoảnh khắc buộc ta đối diện với sự thật. Nhưng chính trong những tình huống ấy, con người lại có cơ hội trưởng thành, hiểu mình và hiểu người khác sâu sắc hơn.
Anne Lamott viết rằng tình yêu đôi khi trông như một mớ hỗn độn, một con chó già đang ngáy khò khò, hay một người mà ta từng thề sẽ không tha thứ. Nhưng xen giữa tất cả những điều tưởng như không mấy đẹp đẽ ấy, ta vẫn có thể nhận ra những dấu hiệu quen thuộc của tình yêu: những con người tử tế, một chùm hoa dại, một tách trà ấm, hay đơn giản là một cái ôm...
Khi nhắc đến tình yêu, nhiều người nghĩ ngay đến tình yêu lứa đôi. Nhưng trong cuốn sách này, tình yêu hiện ra với nhiều dáng vẻ khác nhau: tình yêu cha mẹ dành cho con cái, tình anh em, tình yêu quê hương, tình yêu thiên nhiên, hay tình yêu gắn với đức tin... Mỗi dạng thức mang đến một sắc thái riêng, góp phần làm đời sống trở nên phong phú và đa chiều.
Với Anne Lamott, tình yêu không phải khái niệm trừu tượng, mà là một thực thể sống động hiện diện trong những chi tiết rất nhỏ. Đó có thể là chiếc ghế công viên cho người lạ ngồi nghỉ, một túi quà trao cho người khó khăn, một cái vẫy tay chào nhau giữa mùa dịch, hay ánh mắt thấu hiểu dành cho người đang đau khổ. Những hành động tưởng chừng nhỏ bé ấy lại chính là cách tình yêu tồn tại và lan tỏa.
Tình yêu, theo cách nhìn của tác giả, không chỉ là chuyện riêng của từng cá nhân, mà còn là sợi dây kết nối con người với cộng đồng và với thế giới tự nhiên. Nó giống như hệ thống rễ cây đan xen dưới lòng đất, âm thầm nâng đỡ nhau. Khi hiểu điều đó, mỗi hành động tử tế dù nhỏ cũng góp phần nuôi dưỡng một thế giới nhân ái hơn.

Bìa cuốn sách Tản mạn về tình yêu.
Điều gây ấn tượng trong Tản mạn về tình yêu là cách Anne Lamott tiếp cận nỗi đau và sự mất mát. Bà không né tránh những mảng tối như nghiện ngập, bệnh tật, cái chết hay bất công xã hội. Nhưng thay vì đẩy người đọc vào bi quan, những câu chuyện ấy được kể bằng giọng điệu điềm tĩnh và hy vọng. Tình yêu, trong bối cảnh ấy, không xóa bỏ khổ đau, nhưng giúp con người không bị nhấn chìm bởi nó.
Cuốn sách cũng không đưa ra một định nghĩa dứt khoát về tình yêu. Thay vào đó, nó mở ra một không gian để mỗi người tự tìm câu trả lời cho riêng mình. Bởi mỗi con người là một thế giới khác biệt, và tình yêu cũng mang muôn hình muôn vẻ. Điều quan trọng không phải là cố định tình yêu trong một công thức, mà là sống với trái tim hướng về những điều tốt đẹp.
Sau cùng, Tản mạn về tình yêu gợi ra một ý niệm giản dị: tình yêu không phải phần thưởng dành cho người ưu tú nhất, mà là nguồn lực giúp con người đứng vững ngay cả khi yếu đuối nhất. Nó là hy vọng để ta tiếp tục sống, tiếp tục tin và tiếp tục yêu thương, giữa một thế giới nhiều bất trắc nhưng vẫn luôn cần đến lòng trắc ẩn.
Quỳnh Quỳnh
Anne Lamott là tác giả của các tựa sách bán chạy do The New York Times bình chọn như Almost Everything; Hallelujah Anyway; Help, Thanks, Wow; Small Victories; Stitches; Some Assembly Required; Grace (Eventually); Plan B; Traveling Mercies; và Operating Instructions. Bà cũng là tác giả của bảy quyển tiểu thuyết, trong đó có Imperfect Birds và Rosie. Lamott từng nhận Học bổng Guggenheim và được vinh danh tại California Hall of Fame. Bà hiện đang sống ở khu vực phía bắc của tiểu bang California.