Khởi công công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội: Mở rộng cửa ngõ phía Nam, đánh thức di sản ven sông Sài Gòn

Sáng 1.7, trong khuôn khổ lễ khởi công các công trình, dự án trọng điểm nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2.7.1976 - 2.7.2026), UBND TP.HCM cùng Tập đoàn Sun Group đã khởi công Dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công các công trình, dự án trọng điểm chào mừng dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Với quy mô 73,3 ha và tổng mức đầu tư 29.317 tỷ đồng, dự án gồm 5 dự án thành phần, do Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch Bến Nhà Rồng - Tập đoàn Sun Group làm nhà đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Đây là một trong những dự án có quy mô lớn nhất khu vực trung tâm ven sông hiện nay, đồng thời theo đuổi nhiều mục tiêu cùng lúc: giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng giao thông khu vực cửa ngõ phía Nam, mở rộng không gian công cộng ven sông và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa của Bến Nhà Rồng - Khánh Hội.

Nhiều năm qua, khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội cùng các tuyến đường kết nối cửa ngõ phía Nam thường xuyên chịu áp lực giao thông lớn. Hạ tầng hiện hữu dần trở nên quá tải khi tốc độ phát triển đô thị ngày càng nhanh, khiến việc kết nối giữa khu Nam với trung tâm thành phố gặp nhiều hạn chế.

Đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 10 làn xe, trở thành trục giao thông quan trọng kết nối khu Nam với trung tâm TP.HCM. Ảnh: CĐT

Theo quy hoạch, đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 10 làn xe, trở thành trục giao thông quan trọng kết nối khu Nam với trung tâm TP.HCM. Song song đó, dự án sẽ xây mới cầu Tân Thuận 1, mở rộng cầu Tân Thuận 2, xây dựng hầm chui Hoàng Diệu cùng hệ thống bãi đỗ xe, cầu tàu, nhà đón khách du lịch và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Những hạng mục này được kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông, tăng năng lực lưu thông và nâng cao hiệu quả khai thác toàn khu vực.

Ở phía bờ đối diện, khu vực Bến Bạch Đằng sẽ được đầu tư bãi đỗ xe ngầm, trung tâm thương mại ngầm và nâng cấp hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Các công trình mới không chỉ phục vụ nhu cầu giao thông mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân tiếp cận hệ thống công viên và không gian ven sông.

Sẽ có cầu đi bộ kết nối Bến Nhà Rồng - Khánh Hội với Bến Bạch Đằng. Ảnh: CĐT

Một điểm nhấn đáng chú ý là cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn, kết nối Bến Nhà Rồng - Khánh Hội với Bến Bạch Đằng. Công trình này được kỳ vọng góp phần hình thành mạng lưới không gian công cộng liên hoàn hai bên bờ sông, đồng thời tăng cường kết nối cảnh quan và trải nghiệm đô thị cho người dân.

Đánh thức di sản ven sông Sài Gòn

Trên nền giá trị lịch sử đặc biệt của Bến Nhà Rồng, nơi ngày 5.6.1911 người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, một không gian văn hóa quy mô lớn sẽ được hình thành.

Trọng tâm của hợp phần này là Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng kết nối với Dự án cải tạo, chỉnh trang khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM, tạo thành quần thể văn hóa tại địa điểm gắn với dấu mốc lịch sử quan trọng của dân tộc.

Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng kết nối với Dự án cải tạo, chỉnh trang khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM, tạo thành quần thể văn hóa hoàn chỉnh. Ảnh: CĐT

Một trong những điểm nhấn đặc biệt của dự án là kế hoạch phục dựng nguyên mẫu tàu Amiral Latouche-Tréville - con tàu gắn với sự kiện lịch sử ngày 5.6.1911. Ảnh: CĐT

Theo định hướng phát triển, đây sẽ là nơi để người dân và du khách tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua hệ thống công trình, cảnh quan cùng các hoạt động trải nghiệm văn hóa.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt của dự án là kế hoạch phục dựng nguyên mẫu tàu Amiral Latouche-Tréville - con tàu gắn với sự kiện lịch sử ngày 5.6.1911. Thay vì sử dụng các mô hình mô phỏng, con tàu sẽ được đóng theo đúng thiết kế nguyên bản của Pháp và đưa về Việt Nam nhằm bảo đảm tính xác thực lịch sử, đồng thời tái hiện chân thực dấu mốc mở đầu hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Dự án không xóa bỏ dấu tích của khu cảng cũ mà tìm cách đưa những giá trị ấy tiếp tục hiện diện trong đời sống đô thị hiện đại. Ảnh: CĐT

Bên cạnh việc bảo tồn các giá trị lịch sử, dự án còn áp dụng phương pháp “thích ứng di sản”, không xóa bỏ dấu tích của khu cảng cũ mà tìm cách đưa những giá trị ấy tiếp tục hiện diện trong đời sống đô thị hiện đại. Theo định hướng “Vỏ cũ - Lõi mới”, các nhà kho, nhà xưởng hiện hữu sẽ được giữ lại những nét kiến trúc đặc trưng, trong khi không gian bên trong được chuyển đổi thành khu triển lãm, sáng tạo, văn hóa, thương mại, dịch vụ và sinh hoạt cộng đồng.

Theo Chủ đầu tư, cách tiếp cận này vừa lưu giữ ký ức của thương cảng Khánh Hội, vừa tạo thêm những không gian văn hóa mới phục vụ người dân và du khách.

Các khu cảng và kho bãi ven sông sẽ được chuyển đổi thành công viên, quảng trường, tuyến đi bộ... Ảnh: CĐT

Cùng với đó, các khu cảng và kho bãi ven sông sẽ được chuyển đổi thành công viên, quảng trường, tuyến đi bộ, khu ngắm cảnh và không gian tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Khu vực Bến Bạch Đằng cũng tiếp tục được mở rộng hệ thống cây xanh, sàn ngắm cảnh, cầu tàu và các công trình phụ trợ nhằm gia tăng khả năng tiếp cận bờ sông cho cộng đồng.

Phát biểu tại lễ khởi công, ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group, cho biết: “Giá trị lớn nhất của Bến Nhà Rồng - Khánh Hội không nằm ở những công trình hiện hữu, mà ở ký ức lịch sử và tinh thần dân tộc đã được hun đúc trên mảnh đất này. Vì vậy, Sun Group không đặt mục tiêu tạo nên một biểu tượng mới để thay thế những giá trị sẵn có. Triết lý của chúng tôi là gìn giữ và tiếp nối lịch sử: tôn trọng di sản, hồi sinh cảnh quan và bồi đắp những giá trị mới, để di sản hiện diện sống động trong đời sống hôm nay - bởi chỉ khi hiện diện trong nhịp sống đương đại, những giá trị của quá khứ mới thực sự lan tỏa và truyền cảm hứng cho các thế hệ mai sau.”

Theo ông Trường, Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và không gian cây xanh Bến Bạch Đằng sẽ được kết nối thành một trục không gian mở ven sông, nơi người dân có thể tìm về lịch sử, tận hưởng thiên nhiên, tham gia các hoạt động văn hóa và gắn kết với thành phố theo cách gần gũi hơn.

Ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Sungroup, phát biểu tại sự kiện.

“Có lẽ không nhiều nơi mà quá khứ và tương lai gặp nhau rõ nét như tại Bến Nhà Rồng - Khánh Hội: nơi từng khởi nguồn khát vọng độc lập của dân tộc, hôm nay lại mở đầu cho hành trình kiến tạo không gian văn hóa và cộng đồng của Thành phố. Một thành phố muốn vươn tới tương lai phải biết trân trọng cội nguồn - để quá khứ không chỉ được lưu giữ trong ký ức, mà trở thành nền móng cho những giá trị mới. Sun Group cam kết huy động những nguồn lực tốt nhất, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Thành phố, triển khai dự án với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm chất lượng, tiến độ và tính bền vững lâu dài”, ông Trường nói.

Cũng theo Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group, khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ tạo nên một diện mạo mới cho khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Bến Bạch Đằng, nơi giao thông, không gian công cộng và các giá trị lịch sử cùng hiện diện trong một chỉnh thể thống nhất. Từ một khu cảng cũ bên sông Sài Gòn, nơi đây sẽ từng bước trở thành trục không gian văn hóa - lịch sử - du lịch quan trọng của TP.HCM, đồng thời mở thêm dư địa phát triển cho đô thị trung tâm trong những năm tới.

Trà My