Chủ tịch thành phố Hà Nội: Không để xảy ra ngập mới tìm phương tiện ứng phó

Ngày 29.8, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng đoàn công tác của thành phố kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, đồng thời làm việc về tình hình phát triển kinh tế-xã hội tại hai xã Đa Phúc và Trung Giã.

Không để bị động khi tình huống phát sinh

Kiểm tra thực tế công tác phòng, chống lũ tại thôn An Lạc, xã Trung Giã, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu chính quyền địa phương chủ động xây dựng phương án ứng phó với ngập úng theo phương châm “4 tại chỗ,” chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và hậu cần để xử lý kịp thời các tình huống xảy ra.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, tại những khu vực có nguy cơ ngập sâu, chia cắt, chính quyền địa phương phải chuẩn bị sẵn thuyền, áo phao và các thiết bị cứu hộ cần thiết, không để đến khi xảy ra ngập mới tìm kiếm, huy động phương tiện.

Các hộ dân cũng cần chủ động dự trữ lương thực, thực phẩm, nước uống và vật dụng thiết yếu, bảo đảm có thể sử dụng trong khoảng 2-3 ngày khi bị cô lập, mất điện hoặc không thể đi lại.

Qua kiểm tra khu vực có nguy cơ ngập do nước sông dâng cao, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các địa phương rà soát kỹ phương án thoát nước, phân lũ, xác định rõ những địa bàn có nguy cơ bị cô lập để chủ động sơ tán dân, tổ chức cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an toàn.

Kiểm tra hệ thống tiêu thoát nước và các trạm bơm tại hai xã, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án cải tạo, nâng cấp trạm bơm, hệ thống tiêu thoát nước, nhất là tại những khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng.

Các công trình phòng, chống thiên tai cấp bách phải được khẩn trương hoàn thành, đưa vào vận hành, tránh tình trạng công trình chậm tiến độ trong khi người dân tiếp tục đối mặt với nguy cơ ngập lụt, mất an toàn.

Hạ tầng phòng, chống thiên tai còn nhiều bất cập

Báo cáo tại buổi làm việc, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc Đỗ Thu Nga cho biết, địa phương là khu vực có nguy cơ cao về thiên tai, chịu tác động trực tiếp của lũ trên sông Cầu, sông Cà Lồ, cùng với bão, mưa lớn, úng ngập, sạt lở và sự cố đê điều.

Trên địa bàn xã hiện có khoảng 29,73km đê cấp III do thành phố quản lý và 11,97km đê bối, đê bao do xã quản lý; 65 trạm bơm với 146 máy bơm, 48 tuyến kênh chính dài hơn 51,8km cùng 120 cống và công trình thủy lợi chính.

Trong cơn bão số 4 vừa qua, chỉ trong 48 giờ, mực nước sông Cầu tăng 2,94m, sông Cà Lồ tăng 2,84m. Diện tích lúa bị ngập có thời điểm lên tới 446,8ha; 291 hộ với 886 nhân khẩu sinh sống ngoài đê bị ảnh hưởng.

Tại vị trí K12+850 đê Tả Cà Lồ xuất hiện cung sạt dài khoảng 11m. Chính quyền địa phương đã huy động lực lượng, máy móc và vật tư xử lý ngay từ những giờ đầu.

Thực tế ứng phó cho thấy năng lực của chính quyền và lực lượng tại chỗ đã được nâng lên. Tuy nhiên, tình hình cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư đồng bộ hệ thống đê, cống, trạm bơm, trục tiêu và thiết bị cảnh báo thiên tai.

Xã Đa Phúc kiến nghị thành phố quan tâm chủ trương đầu tư các dự án hạ tầng giao thông khung, tiêu thoát nước, khu tái định cư và một số dự án tạo động lực phát triển; đồng thời nghiên cứu huy động nguồn lực ngoài ngân sách, triển khai theo phương thức đối tác công tư đối với những dự án phù hợp.

Trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai, đê điều và thủy lợi, xã đề nghị thành phố rà soát, sớm phê duyệt điều chỉnh hai dự án đê Hữu Cầu và Tả Cà Lồ phù hợp với diễn biến lũ thực tế giai đoạn 2024-2026; ưu tiên xử lý các đoạn xung yếu từ K22+600 đến K26+000 đê Hữu Cầu, vị trí K12+850 đê Tả Cà Lồ cùng những khu vực từng xảy ra sạt trượt, mạch sủi.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trung Giã Nguyễn Bá Hoàng cho biết, xã có diện tích 77,52km2, dân số 61.315 người, gồm 16 thôn. Địa phương đang phải đối mặt với tình trạng mưa lũ, ngập úng và chia cắt diễn biến phức tạp.

Trong khi đó, hệ thống đê điều, kênh tiêu, sông, suối, ao hồ chưa đáp ứng yêu cầu điều tiết, tiêu thoát nước; nguồn lực ngân sách cấp xã còn hạn chế.

Xã Trung Giã đề nghị thành phố phối hợp với tỉnh Thái Nguyên sớm gia cố, nâng cấp hệ thống đê bao tại Vạn Phái, bảo đảm khả năng chống úng cho khu vực Vạn Phái và Trung Giã khi nước sông Công dâng cao.

Địa phương cũng kiến nghị các sở, ngành sớm hướng dẫn cơ chế, chính sách hỗ trợ giải phóng mặt bằng Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường trong bán kính 500m tính từ Khu liên hợp xử lý chất thải Sóc Sơn kết hợp cây xanh; nghiên cứu xây dựng nghị quyết thay thế Nghị quyết 03/2018/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ bằng tiền đối với người dân trong phạm vi vùng ảnh hưởng môi trường khu vực xung quanh khu xử lý chất thải rắn bằng phương pháp chôn lấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội, trong đó xem xét tăng 50% mức hỗ trợ đối với người dân tại khu vực chịu ảnh hưởng môi trường và bổ sung một số chính sách đặc thù phù hợp với thực tế.

Xã Trung Giã đề nghị giao Sở Nông nghiệp và Môi trường lắp đặt trạm quan trắc không khí tự động trong phạm vi từ 0-1.000m tính từ hàng rào Khu liên hợp xử lý chất thải Sóc Sơn, đồng thời công khai kết quả để người dân giám sát chất lượng không khí.

Chủ động từ sớm, từ cơ sở

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, Đa Phúc và Trung Giã là hai địa bàn thuộc khu vực phía Bắc Thủ đô, giáp các tỉnh Bắc Ninh và Thái Nguyên, cách xa khu vực trung tâm; có dân số đông, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, ngập úng và quản lý hệ thống đê điều lớn. Riêng xã Đa Phúc có khoảng 30km đê, khối lượng quản lý, bảo vệ và duy tu rất lớn.

Trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào cao điểm mùa mưa bão năm 2026, dự báo thiên tai còn diễn biến phức tạp, thành phố tổ chức kiểm tra chuyên đề nhằm đánh giá việc quản lý, bảo vệ đê điều, hệ thống cảnh báo và phương án phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn cho người dân.

Qua kiểm tra, Chủ tịch UBND thành phố nhận định mức độ đầu tư hạ tầng tại Đa Phúc và Trung Giã thời gian qua chưa tương xứng với vị trí, vai trò và tiềm năng phát triển.

Vì vậy, trong quá trình triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, thành phố cần nghiên cứu cơ chế, chính sách và nguồn lực đầu tư phù hợp hơn cho khu vực này.

Chủ tịch UBND thành phố đánh giá cao việc hai địa phương, bên cạnh đề xuất các dự án đầu tư công, đã chủ động nghiên cứu những ý tưởng, dự án phát triển kinh tế-xã hội nhằm tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Các sở, ngành được giao tiếp tục nghiên cứu, xử lý kiến nghị theo chức năng, nhiệm vụ; chú trọng vị trí của hai xã trong quy hoạch chung và những đóng góp của khu vực đối với sự phát triển của Thủ đô.

Đối với phòng, chống thiên tai, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng tại hai địa bàn có hệ thống đê điều lớn, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ và ngập úng. Việc mực nước sông dâng nhanh, có thời điểm tiến sát hoặc vượt mức báo động cao cho thấy yêu cầu cấp thiết phải xây dựng phương án ứng phó từ sớm, từ xa.

“Chúng ta cần chuẩn bị trước, nếu thiên tai không xảy ra thì càng may mắn. Không được để xảy ra tình trạng bị động khi tình huống phát sinh,” Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành nghiên cứu hỗ trợ địa phương có nguy cơ ngập lụt về áo phao, xuồng, xuồng máy và phương tiện cứu hộ, cứu nạn; thực hiện đầy đủ trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, không để chính quyền cơ sở lúng túng khi triển khai nhiệm vụ.

Các đơn vị có thể nghiên cứu hình thành đầu mối hoặc tổ chuyên gia hỗ trợ trực tuyến để xã, phường kịp thời trao đổi và xử lý vấn đề phát sinh, qua đó nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống thiên tai.

Về quy hoạch, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu hai xã khẩn trương hoàn thành quy hoạch trong tháng 10.2026, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các quy hoạch đã được thành phố phê duyệt, nhất là những quy hoạch phân khu có liên quan. Quy hoạch cấp xã phải gắn chặt với quy hoạch chung của thành phố, tránh tình trạng thiếu thống nhất, gây khó khăn trong quá trình triển khai.

Đối với các dự án giao thông và hạ tầng kết nối, Chủ tịch UBND thành phố cơ bản đồng tình với đề xuất của địa phương, đồng thời yêu cầu nghiên cứu quy mô đầu tư phù hợp với diện tích, vị trí và vai trò của từng xã, qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy kinh tế-xã hội trong thời gian tới.

Vũ Quang - Trung Nguyên