Siu Black suy thận: Lời cảnh báo người trẻ

“Họa mi núi rừng” chạy thận mỗi tuần

Sau gần 5 tháng xảy ra biến cố sức khỏe nghiêm trọng, ca sĩ Siu Black vừa tái ngộ khán giả trong chuỗi sự kiện toàn cầu “Save The World - Việt Nam tinh hoa - Anh em bốn bể một nhà” diễn ra 12 - 14.3.2026, quy tụ cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế từ khắp năm châu cùng lan tỏa thông điệp vì hòa bình, tình nhân ái và kết nối các dân tộc. Đêm đại nhạc hội chính sẽ diễn ra ngày 28.4.2026 tại TP.HCM. 

Trước đó hình ảnh “họa mi núi rừng” Siu Black (sinh năm 1967) nguy kịch trên giường bệnh đã khiến nhiều khán giả thương cảm. BS-CK2. Bùi Trường Giang, Phó giám đốc phụ trách chuyên môn Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai cho biết Siu Black được chuyển từ bệnh viện ở tỉnh khác đến nhập viện ngày 27.10.2025 trong tình trạng suy hô hấp cấp do viêm phổi và suy tim cấp, mức độ đặc biệt nghiêm trọng bởi diễn biến trên nền bệnh lý phức tạp kéo dài.

Kết quả chẩn đoán ghi nhận Siu Black bị bệnh thận mạn giai đoạn cuối (giai đoạn 5) do đái tháo đường nhiều năm, bệnh tim thiếu máu cục bộ kèm theo cơn tăng huyết áp khẩn cấp với chỉ số lên tới 220 mmHg...

Các y bác sĩ đã nỗ lực điều trị Siu Black theo phác đồ phù hợp, có sự tham gia hội chẩn khẩn cấp của các chuyên gia đầu ngành tại Hà Nội. Sau 5 ngày nhập viện, sức khỏe Siu Black nhanh chóng hồi phục, được xuất viện về nhà tịnh dưỡng ngày 1.11.2025. 

Ca sĩ Siu Black biểu diễn trong chuỗi sự kiện toàn cầu “Save The World - Việt Nam tinh hoa - Anh em bốn bể một nhà”, 3.2026. Ảnh: CTV

Thông tin trên VnExpress cho biết Siu Black đang chạy thận (lọc máu) hai lần mỗi tuần theo chỉ định của bác sĩ, bắt đầu từ 27.1.2026. Nhờ đó cô đã ổn định, chỉ cần duy trì chạy thận và tuân thủ điều trị là có thể sinh hoạt, ca hát như bình thường. Mặc dù dễ mệt, phải lọc máu định kỳ và uống thuốc nhưng may mắn cô không bị ảnh hưởng giọng hát.

“Dẫu bệnh tật, tôi vẫn tập luyện mỗi ngày để tinh thần minh mẫn, giọng hát ổn định. Tôi chú trọng ăn uống điều độ, sinh hoạt khoa học chứ không dám “thả cửa” như trước. May mắn có ông xã kề cận chăm sóc nên tôi yên tâm dưỡng sức ca hát…”, Siu Black nói.

Suy thận ngày càng trẻ hóa

ThS-BS. Trịnh Thị Thanh Hằng, Phó trưởng khoa Thận tiết niệu - lọc máu, Bệnh viện Hữu Nghị (Hà Nội), cho biết bệnh thận mạn còn được gọi là suy thận hay suy thận mạn. Theo Hội Thận học quốc tế, bệnh thận mạn là những bất thường của cấu trúc hoặc chức năng thận tồn tại trên 3 tháng, chia làm 5 giai đoạn dựa trên mức lọc cầu thận. Ở giai đoạn 1, 2 là những bất thường về cấu trúc và chưa gây rối loạn chức năng thận. Từ giai đoạn 3, bắt đầu rối loạn chức năng thận. Giai đoạn 5 là mức độ nặng nhất, người bệnh phải điều trị thay thế: lọc máu, lọc màng bụng, ghép thận. 

Bộ Y tế ước tính có hơn 10 triệu người trưởng thành mắc bệnh thận mạn, trong đó 90% được chẩn đoán khi đã ở giai đoạn nặng. Báo cáo chuyên sâu từ các cơ sở y tế trong nước giai đoạn 2020 - 2025 ghi nhận tỷ lệ người 18 - 30 tuổi mắc bệnh thận chiếm 20 - 30% tổng số ca bệnh thận. Đây là con số đáng báo động, phản ánh sự trẻ hóa nhanh chóng của căn bệnh từng được coi là của người cao tuổi. 

Theo BS. Hằng, suy thận là hậu quả của nhiều bệnh và không phải bệnh lý lây truyền. Một trong những nguyên nhân khiến suy thận gia tăng là các bệnh lý chuyển hóa ngày càng nhiều, trong đó có đái tháo đường, tăng huyết áp, gout… Ngoài ra còn do thói quen sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc nam, thuốc đông y… không theo chỉ dẫn của bác sĩ; lạm dụng, tự ý sử dụng các loại thuốc giảm đau, kháng sinh, thực phẩm chức năng… không có sự giám sát của bác sĩ.

Một số bệnh lý đường tiết niệu (sỏi tiết niệu, nhiễm trùng đường tiết niệu…) và một số bệnh lý di truyền (lupus ban đỏ, cầu thận, thận đa nang…) cũng dẫn tới suy thận. “Một trong những nguyên nhân khiến suy thận ngày càng trẻ hóa là lối sống không lành mạnh như ăn nhiều đồ ăn chế biến sẵn, đồ ăn nhiều chất béo, ăn uống thừa năng lượng... Kết hợp với lối sống thiếu khoa học như dùng chất kích thích, lười vận động, thức khuya, làm việc gắng sức trong thời gian dài… đã làm tăng nguy cơ suy thận ở người trẻ” - BS. Hằng nhấn mạnh.

Triệu chứng báo hiệu suy thận

ThS-BS. Trịnh Thị Thanh Hằng

BS. Hằng cho biết thận có ba chức năng chính: đào thải nước, đào thải chất độc, sản xuất một số nội tiết tố. Khi chức năng thận suy giảm, người bệnh có thể có một số biểu hiện: mệt mỏi đôi khi chỉ thoáng qua, suy nhược, chán ăn, khó ngủ, khó tập trung làm việc, buồn nôn, nôn (do độc tố tích tụ trong thận không được đào thải hết); thiếu máu (thông thường thận sản xuất erythropoietin kích thích tủy xương sản xuất hồng cầu.

Khi suy thận người bệnh sẽ có biểu hiện đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, suy nhược...); biểu hiện của mất cân bằng điện giải, khoáng chất khiến da khô, ngứa, chuột rút…; dịch tích tụ trong cơ thể gây phù, phát hiện ấn lõm trên nền cứng mắt cá chân, mặt trước cẳng chân - trường hợp nặng có thể phù toàn thân, khó thở, đau ngực…; rối loạn tiểu tiện, tiểu máu, nước tiểu có bọt…; giảm khả năng tình dục... 

BS. Hằng khuyến cáo suy thận thường phát hiện muộn bởi các tổn thương tiến triển âm thầm. Khi người bệnh đã thích nghi với các dấu hiệu mơ hồ, họ dễ lơ là với những bất thường cơ thể, không thăm khám sớm, nhất là người trẻ dễ có tâm lý chủ quan hơn. Nhiều trường hợp khi phát hiện đã là giai đoạn cuối. Để chẩn đoán suy thận giai đoạn đầu thì xét nghiệm máu, nước tiểu và siêu âm thận là phương pháp xác định, có giá trị tầm soát. “Phát hiện bệnh muộn ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng điều trị và tuổi thọ của người bệnh”, BS. Hằng lưu ý. 

Điều trị và phòng bệnh

Suy thận tuy không thể điều trị khỏi hoàn toàn nhưng có thể áp dụng một số phương pháp điều trị nhằm làm chậm quá trình bệnh tiến triển. “Với tiến bộ y học hiện nay, có nhiều cách giúp người bệnh kéo dài sự sống”, BS. Hằng nhấn mạnh. Đối với những bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, có thể áp dụng các phương pháp thay thế lọc máu, lọc màng bụng hay ghép thận… giúp kéo dài thời gian sống. Tiên lượng cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối còn phụ thuộc nhiều yếu tố như thể trạng bệnh nhân và các bệnh lý kèm theo, việc tuân thủ điều trị… 

Một số phương pháp điều trị suy thận được chỉ định: chế độ ăn (nhạt, giảm đạm - tùy giai đoạn suy thận); bổ sung đạm dành cho người suy thận (tùy giai đoạn suy thận); dùng thuốc làm chậm tiến triển suy thận; người bệnh đang dùng thuốc do có các bệnh lý mãn tính khác thì cần điều chỉnh một số thuốc ảnh hưởng xấu đến chức năng thận; trường hợp suy thận giai đoạn cuối sẽ điều trị thay thế bởi lọc máu, lọc màng bụng, ghép thận…, kèm điều trị một số triệu chứng do biến chứng mạn tính của suy thận.

“Nếu người bệnh tuân thủ điều trị tốt thì từ khi phát hiện đến khi tiến triển suy thận giai đoạn cuối có thể kéo dài 10 - 20 năm. Thời gian này phụ thuộc nhiều yếu tố như người bệnh tuân thủ chế độ ăn uống, dùng thuốc theo chỉ định, sinh hoạt khoa học… Thông thường khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể kèm theo một số bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp… Nếu người bệnh không kiểm soát tốt bệnh lý nền có thể gây ra biến chứng và ảnh hưởng đến tuổi thọ”, BS. Hằng cho biết.   

Không có cách nào phòng ngừa hoàn toàn suy thận, chỉ có thể áp dụng các phương pháp duy trì lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ như: uống đủ nước (2 - 3 lít mỗi ngày, chia nhỏ các lần uống). Nếu có các bệnh lý nền, bệnh lý đồng mắc (tăng huyết áp, đái tháo đường…) thì cần kiểm soát tốt. Thường xuyên tập thể dục thể thao, duy trì vận động. Có chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường chất xơ, rau xanh, hoa quả…, hạn chế đồ ăn chứa nhiều chất béo, chế biến sẵn, nhiều muối, nhiều gia vị...

Trong chế độ ăn hàng ngày cần kiểm soát lượng protein và kali nạp vào cơ thể. Thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ, không chủ quan trước bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của cơ thể. Tránh xa căng thẳng, stress, có thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Hạn chế làm việc quá sức, gắng sức, thức khuya... “Nếu có bất thường về sức khỏe, người bệnh cần thăm khám sớm tại các cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên môn đưa ra phương án điều trị kịp thời”, BS. Hằng lưu ý. 

Hữu Đức - Minh Hoàng