Chủ trương chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo vừa được HĐND TP.HCM thông qua đang nhận được sự quan tâm lớn của người dân bởi đây là một trong những dự án tái thiết đô thị quy mô lớn ngay tại khu vực trung tâm thành phố. Vì vậy tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 25.6 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức, nhiều câu hỏi đã được đặt ra xoay quanh kế hoạch triển khai dự án, phương án tái định cư, bảo đảm môi trường trong quá trình thi công cũng như cơ chế pháp lý để nhân rộng mô hình này trong tương lai...
Theo thông tin được nêu tại họp báo, dự án được kỳ vọng tạo ra bước đột phá trong công tác chỉnh trang đô thị khi hơn 2.000 căn hộ được đầu tư để phục vụ tái định cư tại chỗ cho người dân. Điểm đáng chú ý là quỹ nhà này không nhằm mục đích kinh doanh mà phục vụ việc ổn định nơi ở cho các hộ dân trong khu vực.
Khi hoàn thành, dự án sẽ hình thành khu nhà ở mới với hạ tầng đồng bộ, điều kiện sống tốt hơn, đồng thời giải quyết nhu cầu tái định cư ngay tại trung tâm thành phố cho hàng nghìn hộ dân.

Khu Mả Lạng (phường Bến Thành) nhìn từ trên cao. Ảnh tư liệu. Nguồn: Znews
Một trong những vấn đề được báo chí quan tâm là công tác bảo đảm môi trường và an toàn trong giai đoạn phá dỡ, thi công từ năm 2026 đến năm 2028, bởi cả khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo đều nằm trong khu dân cư đông đúc với hệ thống hẻm nhỏ.
Trả lời nội dung này, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết việc kiểm soát bụi, tiếng ồn, vận chuyển phế thải xây dựng và bảo đảm an toàn cho các hộ dân, công trình lân cận phải được xây dựng thành biện pháp thi công phá dỡ công trình và được nhà thầu triển khai xuyên suốt quá trình thực hiện dự án.
Theo Sở Xây dựng, việc phá dỡ công trình phải bảo đảm yêu cầu về an toàn, bảo vệ môi trường và tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Xây dựng hiện hành. Nhà thầu thi công phải lập biện pháp phá dỡ phù hợp với phương án đã được phê duyệt, thực hiện quan trắc công trình trong quá trình thi công, bảo đảm an toàn cho con người, tài sản và các công trình lân cận.
Cơ quan này cũng cho biết nhà thầu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi thường thiệt hại nếu để xảy ra sự cố do lỗi của mình.
Đối với những công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn cộng đồng, phương án và giải pháp phá dỡ phải được tổ chức thẩm tra, phê duyệt theo đúng quy định trước khi triển khai.
Một nội dung khác được dư luận đặc biệt quan tâm là khả năng nhân rộng mô hình Mả Lạng, chợ Gà - Gạo để giải quyết khoảng 40.000 căn nhà trên và ven kênh rạch theo chương trình chỉnh trang đô thị của thành phố.
Sở Xây dựng cho biết dự án đang được triển khai trên cơ sở các quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) hiện hành cùng Nghị định số 257/2025/NĐ-CP của Chính phủ, văn bản đã bổ sung và hoàn thiện cơ chế thực hiện dự án theo loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT). Sở Tài chính là cơ quan chủ trì tham mưu triển khai.
Theo cơ quan này, một trong những điểm nhận được sự đồng thuận cao của người dân là chủ trương tái định cư tại chỗ bằng nhà ở xã hội.
Sở Xây dựng đánh giá, nhu cầu đầu tư hạ tầng và chỉnh trang đô thị của TP.HCM hiện rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách còn hạn chế. Vì vậy, việc nghiên cứu áp dụng hình thức đối tác công tư, kết hợp hợp đồng BT với cơ chế thanh toán bằng quỹ đất và ngân sách nhà nước được xem là giải pháp phù hợp để huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển đô thị.
Thành phố cũng đang vận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, đồng thời đáp ứng nhu cầu tái định cư tại chỗ cho người dân và góp phần cải thiện diện mạo kiến trúc, cảnh quan khu vực trung tâm.
Liên quan chương trình di dời 40.000 căn nhà trên và ven kênh rạch giai đoạn 2025 - 2030, Sở Xây dựng cho biết đang xây dựng kế hoạch trình UBND TP.HCM áp dụng các cơ chế từ Nghị quyết số 260/2025/QH15 và Nghị định số 257/2025/NĐ-CP theo hướng kêu gọi đầu tư PPP đối với những dự án quy mô lớn, cấp bách và có tác động lan tỏa cao.
Song song đó, thành phố cũng đề xuất xây dựng nhà ở xã hội phục vụ nhu cầu tái định cư cho người dân sống trên và ven kênh rạch.
Hỗ trợ tạm cư tối đa 24 triệu đồng/hộ/tháng
Trả lời câu hỏi về nơi ở của hơn 1.600 hộ dân trong thời gian dự án thi công, đại diện UBND phường Bến Thành cho biết dự án được thực hiện theo Nghị quyết số 59/NQ-HĐND ngày 19.6.2026 của HĐND TP.HCM.
Theo kế hoạch dự kiến, dự án khởi công vào quý III.2026, hoàn thành công trình vào quý IV.2028 và đưa vào khai thác, vận hành trong năm 2029.
Trong thời gian chờ nhận nhà tái định cư, các hộ đủ điều kiện sẽ được hỗ trợ chi phí tạm cư theo Quyết định số 11/2026/QĐ-UBND ngày 6.3.2026 của UBND TP.HCM.
Mức hỗ trợ hiện áp dụng tại phường Bến Thành là 8 triệu đồng/hộ/tháng đối với hộ có từ 4 nhân khẩu trở xuống. Hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên được hỗ trợ thêm 2 triệu đồng/người/tháng, tổng mức hỗ trợ tối đa không quá 24 triệu đồng/hộ/tháng.
Đối với các trường hợp hộ tạm trú, nhà chưa có giấy tờ hợp lệ, nhiều hộ cùng một địa chỉ hoặc các hộ kinh doanh nhỏ bị ảnh hưởng sinh kế, UBND phường Bến Thành cho biết việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ được thực hiện trên cơ sở kết quả điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm và các quy định pháp luật liên quan.
Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được niêm yết công khai và lấy ý kiến người có đất bị thu hồi theo đúng quy định trước khi triển khai.
Trọng Dân