Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và sớm khởi công các tuyến trọng điểm như đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành hay tuyến metro kéo dài từ Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành, thành phố đã đồng loạt triển khai nhiều đầu việc, từ hoàn thiện pháp lý đến tổ chức nghiên cứu dự án.
Ở trục kết nối trực tiếp từ nội đô TP.HCM đến sân bay Long Thành, tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Bến Thành – Tham Lương) được xem là bước khởi đầu quan trọng. Dự án đã khởi công ngày 15.1.2026 và được xác định là công trình trọng điểm, kỳ vọng tạo cú hích cho toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị của thành phố. Theo kế hoạch, công tác di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ hoàn tất trong năm 2026, hướng tới mục tiêu đưa toàn tuyến vào khai thác năm 2030.

Các tuyến metro kết nối sân bay Long Thành không chỉ là câu chuyện của riêng TP.HCM, mà còn là bài toán liên vùng, gắn với kỳ vọng hình thành mạng lưới giao thông hiện đại kết nối hai đầu mối hàng không quan trọng của khu vực. Ảnh: Văn Trung
Song song đó, đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm của tuyến metro số 2 đóng vai trò cầu nối trực tiếp từ trung tâm thành phố ra hướng Long Thành, cũng đang được đẩy nhanh các thủ tục chuẩn bị đầu tư. Ngày 26.1.2026, UBND TP.HCM đã chấp thuận giao Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) nghiên cứu lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Trên cơ sở này, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai, dự kiến khởi công trước ngày 30.4.2026 và đưa vào vận hành vào năm 2030.
Nếu hai đoạn tuyến trên tạo nên “xương sống” trong nội đô, thì tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành chính là mảnh ghép hoàn chỉnh trục kết nối liên vùng. Theo định hướng quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tuyến này được chuyển đổi thành đường sắt đô thị và tích hợp vào hệ thống quy hoạch của TP.HCM và Đồng Nai(*).
Theo thông tin từ Sở Xây dựng, một điểm đáng chú ý là sự đồng thuận cao giữa hai địa phương. Hội đồng nhân dân TP.HCM và tỉnh Đồng Nai đã ban hành các nghị quyết thống nhất giao UBND TP.HCM là cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án. Đồng thời, tuyến đường sắt này cũng đã được bổ sung vào danh mục các dự án áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình triển khai.
Hiện nay, trên cơ sở tham mưu của các sở ngành, TP.HCM đã chấp thuận giao THACO lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho tuyến Thủ Thiêm- Long Thành. Sau khi hoàn tất bước này, Sở Xây dựng sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch tổng thể triển khai, với mục tiêu khởi công trước ngày 30.6.2026 và đưa vào khai thác năm 2030.
Hành khách đi metro Bến Thành - Suối Tiên. Ảnh: Trung Dũng
Ở một hướng khác, tuyến metro kéo dài từ Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành cũng đang được xúc tiến theo mô hình đối tác công tư. Theo thỏa thuận giữa hai địa phương, UBND tỉnh Đồng Nai sẽ là cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án này.
Theo đại diện Sở Xây dựng, hiện phía Đồng Nai đã giao liên danh nhà đầu tư gồm DonaCoop và VinaCapital tổ chức lập hồ sơ đề xuất dự án. Tuyến kéo dài này có chiều dài khoảng 38,5 km, nối từ sau ga S0 của tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính mới của tỉnh và sân bay Long Thành. Nhà đầu tư đang trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Nhìn tổng thể, các dự án metro và đường sắt đô thị kết nối TP.HCM với Đồng Nai và sân bay Long Thành đang được triển khai theo hai hướng song song: một là hoàn thiện các đoạn tuyến trong nội đô để tạo nền tảng kết nối; hai là đẩy nhanh các tuyến liên vùng để hình thành trục giao thông xuyên suốt. Điểm chung của các dự án là đều đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2030, mốc thời gian được xem là then chốt trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông của TP.HCM.
Trong diễn tiến liên quan, tại cuộc họp Thường trực Chính phủ để rà soát tình hình, tiếp tục đôn đốc, thúc đẩy tiến độ thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, lập quy hoạch các tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TPHCM, Thủ tướng Phạm Minh Chính lưu ý TP.HCM đặc biệt ưu tiên các dự án kết nối hai sân bay Long Thành, Tân Sơn Nhất và trung tâm TP.HCM.
Trọng Dân
________________
(*) Quyết định số 2404/QĐ-TTg về phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.