Về núi Bà Đen ngày Văn hoá Việt Nam: Điểm hẹn mây trời và những mạch ngầm di sản Nam bộ

Núi Bà Đen – ngọn núi cao nhất Nam bộ, điểm đến tâm linh và văn hóa nổi bật của Tây Ninh, thu hút đông đảo du khách và Phật tử thập phương.

Đúng 12 giờ trưa, tại Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh, những hàng tín đồ trong trang phục trắng bước vào chính điện giữa tiếng kinh và nhạc lễ. Trên núi Bà Đen, khách hành hương thành kính dâng hương trước điện thờ Linh Sơn Thánh Mẫu, trong khi những tôn tượng Phật giáo hiện lên giữa mây trời ở độ cao gần 1.000 m.

Cách nhau không xa, hai không gian tôn giáo này cho thấy những truyền thống tín ngưỡng đã gắn bó với Tây Ninh qua nhiều thế hệ. Tháng 11.2026, bên cạnh hành trình khám phá các điểm đến quen thuộc, du khách còn có dịp tìm hiểu văn hóa Nam bộ qua những triển lãm nghệ thuật và di sản văn hoá địa phương nhằm hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11.

Núi Bà Đen, nơi những sắc màu văn hóa hội tụ giữa mây trời

Cao 986 m, núi Bà Đen là ngọn núi cao nhất miền Nam Việt Nam và là điểm hành hương lâu đời của người dân Nam bộ. Ngọn núi gắn với tín ngưỡng thờ Linh Sơn Thánh Mẫu, thường được gọi là Bà Đen.

Theo truyền thuyết địa phương, Bà Đen vốn là thiếu nữ Lý Thị Thiên Hương, được người dân tôn kính qua nhiều thế hệ. Tại khu vực lưng chừng núi, Linh Sơn Tiên Thạch Tự và Điện Bà là những điểm dừng chân quan trọng của khách hành hương. Những ngôi chùa nép bên vách đá và không gian thờ tự lâu đời vẫn lưu giữ dấu ấn của truyền thống này.

Hệ thống cổ tự gần 300 năm tuổi nằm trên lưng chừng núi Bà Đen, là điểm hành hương lâu đời gắn với tín ngưỡng thờ Linh Sơn Thánh Mẫu.

Từ khu vực chùa cổ, du khách có thể đi cáp treo lên đỉnh núi, nơi những công trình Phật giáo nổi bật giữa mây trời. Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn bằng đồng cao 72 m là một trong những điểm nhấn của quần thể. Vào tối thứ Bảy, lễ dâng đăng cầu an thu hút người tham dự thắp đèn và gửi gắm những lời nguyện cầu bình an, hạnh phúc.

Tháng 11, hành trình đến núi Bà Đen còn là hành trình khám phá các di sản văn hoá Việt thông qua một loạt các sự kiện nghệ thuật quy mô như Triển lãm “Mạch ngầm di sản Việt” trưng bày hàng trăm tác phẩm hội hoạ và men gốm; Triển lãm “Mộc thiền” với tác phẩm điêu khắc gỗ mang đậm sắc màu Phật giáo gắn liền với cùng đất linh sơn núi Bà; chợ Lá núi Bà Đen là nơi du khách trải nghiệm không gian chợ quê đậm sắc màu Tây Ninh, cùng một loạt các workshop như làm gốm, vẽ tranh, viết thư pháp, thực hành điêu khắc gỗ….

Những không gian triển lãm nghệ thuật mang đến trải nghiệm độc đáo cho du khách.

Tòa Thánh Cao Đài và những dấu ấn văn hóa Khmer

Năm 2026 đánh dấu 100 năm đạo Cao Đài ra đời tại Việt Nam. Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh là trung tâm tôn giáo quan trọng của đạo, gây ấn tượng với kiến trúc nhiều màu sắc, các cột trụ trang trí hình rồng và biểu tượng Thiên Nhãn đặc trưng.

Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh rực rỡ trong ánh đèn và các hoạt động lễ hội, thể hiện nét văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của vùng đất Tây Ninh.

Một trong những thời điểm đáng chú ý để tham quan là lễ cúng Ngọ lúc 12 giờ trưa. Từ khu vực dành cho khách tham quan, du khách có thể quan sát các tín đồ thực hiện nghi thức cầu nguyện trong chính điện. Kiến trúc và nghi lễ tại đây phản ánh những nét riêng của đạo Cao Đài, một tôn giáo bản địa tiếp nhận và dung hòa nhiều tư tưởng tôn giáo khác nhau.

Bên cạnh đạo Cao Đài, cộng đồng Khmer cũng góp phần tạo nên diện mạo văn hóa đa dạng của Tây Ninh. Chùa Khedol, nằm gần khu vực núi Bà Đen, là một địa điểm để tìm hiểu đời sống tín ngưỡng của cộng đồng này. Với người Khmer, ngôi chùa không chỉ là nơi thực hành tôn giáo mà còn gắn với sinh hoạt cộng đồng, các dịp lễ truyền thống và việc gìn giữ phong tục qua nhiều thế hệ.

Nếu Tòa Thánh Cao Đài cho thấy dấu ấn của một tôn giáo bản địa hình thành cách đây một thế kỷ, thì những ngôi chùa Khmer lại đưa du khách đến gần hơn với đời sống của cộng đồng qua các không gian sinh hoạt và truyền thống được gìn giữ lâu đời. Cùng với nghệ thuật múa Khmer trên núi Bà Đen, những điểm đến này mở rộng hành trình khám phá văn hóa Tây Ninh ra ngoài các địa danh hành hương quen thuộc.

Thưởng thức văn hóa Nam bộ qua những món ăn truyền thống

Ẩm thực là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Tây Ninh, đặc biệt với những du khách muốn trải nghiệm đời sống địa phương.

Trên đường từ TP.HCM đến Tây Ninh, Trảng Bàng nổi tiếng với nghề làm bánh tráng phơi sương, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Khác với bánh tráng thông thường, những chiếc bánh sau khi tráng và nướng được hong trong sương đêm để đạt độ mềm dẻo đặc trưng. Quy trình tưởng chừng đơn giản ấy lại đòi hỏi kinh nghiệm và sự am hiểu thời tiết của người làm nghề.

Bánh tráng phơi sương Trảng Bàng – đặc sản nổi tiếng của Tây Ninh, thường được thưởng thức cùng thịt luộc, rau rừng và nước chấm đậm đà.

Bánh tráng thường được cuốn cùng thịt luộc, rau sống, rau rừng và chấm nước mắm pha theo khẩu vị địa phương. Cùng với bánh canh Trảng Bàng và muối tôm Tây Ninh, đây là những hương vị giúp du khách cảm nhận rõ hơn nét bình dị, phong phú trong văn hóa ẩm thực Nam Bộ.

Tháng 11 cũng đánh dấu giai đoạn Tây Ninh dần bước vào mùa khô, khi thời tiết thuận lợi hơn cho những chuyến tham quan và khám phá ngoài trời. Từ TP.HCM, du khách có thể kết hợp núi Bà Đen với Tòa Thánh Cao Đài trong hành trình một ngày, hoặc dành thêm thời gian tìm hiểu các ngôi chùa Khmer và làng nghề truyền thống.

Trong tháng hướng về Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11, Tây Ninh đem đến một lựa chọn thú vị bên cạnh những điểm đến quen thuộc của Việt Nam. Từ ngọn núi thiêng, kiến trúc tôn giáo đến nghệ thuật biểu diễn và ẩm thực, mỗi trải nghiệm đều hé lộ một phần bản sắc của miền Nam, nơi những giá trị truyền thống vẫn hiện diện sinh động trong cuộc sống hôm nay.

Hương Ngô