HoREA bổ sung 137 dự án bị vướng
Theo HoREA, nhiều dự án chưa được tổng hợp trong danh mục 838 dự án của thành phố trước đó, đã được các doanh nghiệp gửi hồ sơ phản ánh các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án.
Theo đó, có 137 dự án bất động sản, thương mại, dịch vụ quy mô lớn đang bị ách tắc do các vấn đề liên quan đến xác định giá đất, nghĩa vụ tài chính, thủ tục quy hoạch và chấp thuận đầu tư...
Nếu tính cả các dự án khu đô thị được triển khai theo mô hình chủ đầu tư cấp I và nhiều chủ đầu tư cấp II, số lượng dự án thành phần gặp vướng mắc tại TP.HCM có thể lên đến 975 dự án.
Theo HoREA, trong danh sách 838 dự án do Sở Tài chính TP.HCM tổng hợp trước đó, các dự án chưa tháo gỡ xong lên đến 303 dự án, chiếm tỷ lệ đến 36,1%.

Theo Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đến nay đã có 249/265 dự án đã được giải quyết hoặc có lộ trình tháo gỡ, tương đương 94% tổng số dự án được UBND thành phố giao cơ quan này theo dõi. Ảnh minh họa.
Những hệ lụy pháp lý và nỗi bức xúc dai dẳng trong xã hội phát sinh từ các siêu dự án đang mòn mỏi chờ cơ chế. Điển hình là dự án Khu dân cư Bình Trưng Đông - Cát Lái với quy mô 154ha, dù được UBND TP.HCM giao đất từ năm 2001 nhưng do khâu đền bù dở dang cộng hưởng với sự thiếu năng lực của các chủ đầu tư thành phần, toàn bộ hệ thống hạ tầng và mạng lưới giao thông trục chính vẫn nằm trên giấy.
Hàng trăm khách hàng lỡ mua sản phẩm rơi vào cảnh chờ đợi suốt 25 năm; khu vực dự án thiếu thốn hạ tầng, khiến bộ mặt đô thị tại khu vực này rất nhếch nhác.
Dự án Khu đô thị mới Bắc Rạch Chiếc quy mô 82,52ha, được phê duyệt từ năm 1997 do Công ty Cổ phần Địa ốc 10 làm chủ đầu tư chính. Do doanh nghiệp này bị thanh tra, điều tra và đã có kết luận của cơ quan cảnh sát điều tra, hàng loạt dự án thành phần bị kéo theo, bế tắc kéo dài.
Dự án nhà ở xã hội Nam Lý với quy mô 4.557,2m², dự kiến xây 291 căn hộ dù đã giải phóng mặt bằng nhưng không thể thi công do vướng thủ tục điều chỉnh ranh đất.
Tương tự, dự án Khu nhà ở Him Lam quy mô 2,16 ha đã hoàn thiện xây dựng hạ tầng từ năm 2016 nhưng đến nay vẫn chưa được giao đất để hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Vướng mắc khi xác định giá đất
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM - đơn vị được giao làm đầu mối xử lý 265 dự án, khu đất tồn đọng (trong đó có 49 dự án đầu tư công và 216 dự án, khu đất khác), đến nay đã tháo gỡ dứt điểm đối với 110 dự án và xác định hướng xử lý và đang tiếp tục triển khai đối với 139 dự án.
Như vậy, đến nay đã có 249/265 dự án đã được giải quyết hoặc có lộ trình tháo gỡ, tương đương 94% tổng số dự án được UBND thành phố giao Sở theo dõi.
Trong quá trình giải quyết vướng mắc, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết, hầu hết các hồ sơ cũ tồn đọng thuộc diện cơ quan thẩm quyền đã có quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2003 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành việc xác định giá đất cụ thể.
Khi áp dụng quy định chuyển tiếp tại Điều 63 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thành phố gặp khó khăn rất lớn do các quy định chưa bao quát hết tính đặc thù của các dự án kéo dài, gây lúng túng trong quy trình thực hiện giữa các cơ quan quản lý.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng gặp khó khăn trong việc thuê đơn vị tư vấn định giá đất do các tổ chức tư vấn lo ngại rủi ro pháp lý khi phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu trong quá khứ.
Đối với các dự án đặc thù như cảng biển, bệnh viện, sân golf, việc tìm tài sản tương đồng để xác định giá đất càng khó khăn hơn, khiến nhiều dự án chưa thể hoàn tất nghĩa vụ tài chính và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ngoài ra, việc khấu trừ chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng đã ứng trước cũng chưa có hướng dẫn đầy đủ, thống nhất.
Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị, đối với các hồ sơ thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê theo Luật Đất đai năm 2003 có tính chất đặc thù (bến cảng, bệnh viện, sân golf...), HĐND và UBND thành phố xem xét, chấp thuận cho phép áp dụng phương pháp quy đổi đơn giản. Phương pháp tính cụ thể là sử dụng bảng giá đất tại thời điểm tương ứng nhân với hệ số điều chỉnh giá đất năm 2015 do UBND cấp tỉnh ban hành để xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Đơn vị này cũng kiến nghị UBND TP.HCM đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét sửa đổi, bổ sung Điều 63 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP theo hướng thông thoáng, phân cấp mạnh mẽ cho địa phương quyết định phương pháp xác định giá đất phù hợp đối với các hồ sơ tồn đọng chuyển tiếp.
Trần Lê