TP.HCM sẽ thí điểm phố ẩm thực, kinh tế đêm để giảm áp lực lấn chiếm vỉa hè

Xử lý hơn 33.000 trường hợp lấn chiếm vỉa hè

Tại cuộc họp báo cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 7.5, Trung tá Hồ Đức Thiện, Phó trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06, Công an TP.HCM), đã thông tin về kết quả bước đầu sau thời gian thành phố tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè và thiết lập lại trật tự công cộng trên toàn địa bàn.

Theo Trung tá Hồ Đức Thiện, từ sau lễ ra quân tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè diễn ra ngày 16.1.2026 đến nay, lực lượng Công an TP.HCM duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, thay vì làm theo kiểu cao điểm ngắn hạn như trước.

“Công tác thiết lập lại trật tự công cộng, trật tự đô thị là nhiệm vụ rất quan trọng trong giữ gìn mỹ quan đô thị, phải được duy trì thường xuyên, liên tục và có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị...”, Trung tá Hồ Đức Thiện nói.

Trung tá Hồ Đức Thiện, Phó trưởng phòng PC06, Công an TP.HCM, cung cấp thông tin tại buổi họp báo. Ảnh: T.D.

Theo số liệu được PC06 công bố, trong gần 5 tháng qua, lực lượng Cảnh sát trật tự TP.HCM đã tổ chức 24.732 lượt tuần tra, kiểm soát với sự tham gia của 109.756 lượt cán bộ, chiến sĩ và lực lượng phối hợp.

Qua đó, cơ quan chức năng đã lập biên bản xử lý 33.038 trường hợp vi phạm, tổng số tiền xử phạt gần 28,94 tỷ đồng. Trong số này, có 20.808 trường hợp vi phạm liên quan đến trật tự đô thị với tổng số tiền hơn 21,37 tỷ đồng.

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất, theo đại diện Công an TP.HCM, là việc nhiều khu vực vốn được xem là “điểm nóng” về lấn chiếm vỉa hè và mất trật tự công cộng đã bắt đầu có chuyển biến.

Đến nay, Thành phố đã chuyển hóa được 1.242/1.765 tuyến đường và địa điểm phức tạp về trật tự công cộng, đạt tỷ lệ hơn 70%. Trong đó có 570/707 tuyến đường, 74/93 khu vực bệnh viện, 319/422 khu vực trường học và 274/543 khu vực chợ tự phát đã được xử lý, lập lại trật tự.

Không làm theo “chiến dịch”, hướng tới quản lý bền vững

Theo Trung tá Hồ Đức Thiện, điểm khác của đợt ra quân lần này là TP.HCM không đặt mục tiêu xử lý bằng mọi giá hay tạo ra những chiến dịch rầm rộ trong thời gian ngắn, mà hướng đến duy trì kỷ cương đô thị theo hướng lâu dài và bền vững.

Vì vậy, ngoài xử phạt, lực lượng chức năng tập trung nhiều hơn vào tuyên truyền, vận động và tạo điều kiện để người dân tự điều chỉnh hoạt động kinh doanh.

“Đối với các hộ buôn bán nhỏ, lực lượng chức năng ưu tiên nhắc nhở, hướng dẫn sắp xếp gọn gàng trước khi áp dụng biện pháp xử phạt”, đại diện PC06 cho biết.

Thời gian qua, lực lượng công an cùng UBND cấp xã đã tổ chức 35.879 lượt tuyên truyền, đồng thời vận động 34.129 cơ sở ký cam kết không lấn chiếm lòng lề đường, vỉa hè và không dừng đỗ xe sai quy định.

Chỉ sau khi tuyên truyền, nhắc nhở và cho các hộ kinh doanh cam kết nhưng vẫn tiếp tục vi phạm, lực lượng chức năng mới tiến hành xử lý.

Cũng theo Trung tá Hồ Đức Thiện, Thành phố đang áp dụng nguyên tắc “6 rõ” trong quản lý trật tự đô thị, gồm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”. Việc phân công cụ thể giúp cán bộ phụ trách nắm sát địa bàn, hiểu hoàn cảnh từng hộ kinh doanh để có cách vận động phù hợp hơn.

Vỉa hè đường Bùi Văn Ba (phường Tân Thuận) bị lấn chiếm hầu như không còn lối đi. Ảnh: Báo Người Lao động

Đảm bảo hài hòa giữa nhu cầu mưu sinh với yêu cầu về mỹ quan đô thị

Song song với việc lập lại trật tự vỉa hè, Công an TP.HCM cũng phối hợp các sở ngành và chính quyền địa phương triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ sinh kế cho người dân.

Một trong những hướng đi được nhắc đến là quy hoạch các khu vực kinh doanh thay thế như chợ đêm, phố đi bộ hoặc khu kinh doanh tập trung để từng bước đưa hoạt động buôn bán hàng rong vào khu vực có quản lý.

Theo đại diện PC06, việc này nhằm đảm bảo hài hòa giữa nhu cầu mưu sinh của người dân với yêu cầu về mỹ quan đô thị, vệ sinh môi trường và an toàn giao thông.

Ngoài ra, thông qua các tổ tự quản và lực lượng an ninh cơ sở, chính quyền địa phương cũng nắm bắt hoàn cảnh cụ thể của từng hộ dân để phối hợp các đoàn thể hỗ trợ vay vốn hoặc giới thiệu việc làm đối với các trường hợp khó khăn.

Đáng chú ý, TP.HCM đang tính đến phương án thí điểm các tuyến phố đặc thù theo mô hình kinh tế đêm và phố ẩm thực tại những khu vực có vỉa hè rộng.

Theo đó, phần không gian sẽ được quy hoạch rõ ràng, tách biệt giữa lòng đường, khu vực dành cho người đi bộ và khu vực kinh doanh. Các tiêu chuẩn về quầy bán hàng, khoảng cách an toàn, phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường cũng sẽ được quy định cụ thể.

“Việc này không chỉ giúp người dân có không gian mưu sinh hợp pháp mà còn giữ được mỹ quan và an toàn đô thị, qua đó thúc đẩy ngành du lịch phát triển”, Trung tá Hồ Đức Thiện cho biết.

Tuy nhiên, với những tuyến vỉa hè nhỏ hẹp, Công an TP.HCM khẳng định sẽ kiên quyết không cho phép kinh doanh để ưu tiên tuyệt đối cho người đi bộ và an toàn giao thông.

Theo đại diện PC06, về lâu dài, để giải quyết tận gốc tình trạng tái lấn chiếm vỉa hè, thành phố sẽ phải kết hợp đồng thời nhiều giải pháp, từ quy hoạch không gian đô thị, hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho người lao động đến ứng dụng công nghệ trong quản lý.

Trong đó, hệ thống camera giám sát, ứng dụng tiếp nhận phản ánh hiện trường và các mô hình tự quản tại cơ sở sẽ tiếp tục được phát huy để duy trì trật tự thường xuyên, thay vì phụ thuộc vào các đợt ra quân cao điểm.

Trung tá Hồ Đức Thiện nhấn mạnh sự kết hợp giữa "quản lý chặt chẽ" và "hỗ trợ nhân văn" chính là giải pháp bền vững để vỉa hè thực sự trở thành không gian công cộng văn minh nhưng vẫn ấm áp tình người.

Trọng Dân