Việt Nam hướng dòng vốn vào công nghệ và giá trị cao

Định hướng này được Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh tại Hội nghị Thượng đỉnh 500 Doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á của Fortune (Fortune Southeast Asia 500) lần đầu tiên tổ chức tại TP.HCM ngày 3.11.

Từ thu hút vốn đến xây dựng hệ sinh thái đầu tư

Phát biểu trước hơn 250 lãnh đạo doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư, Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm khu vực về đổi mới sáng tạo, công nghệ tiên tiến và tài chính quốc tế. Đây là những lĩnh vực được kỳ vọng góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số và đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 sáng ngày 3.11. Ảnh: C.C.L

Theo Thứ trưởng, kinh tế Việt Nam tăng trưởng hơn 9% trong chín tháng đầu năm 2026. Các chỉ số kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì ổn định, lạm phát được kiểm soát trong ngưỡng mục tiêu, thu ngân sách nhà nước đạt và vượt dự toán. Các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm an toàn, trong khi nợ công vẫn nằm trong phạm vi kiểm soát theo chuẩn mực quốc tế.

Cùng với kết quả tăng trưởng, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký và giải ngân duy trì đà tăng cao, có xu hướng dịch chuyển mạnh sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng xanh. Những chuyển động này cho thấy Việt Nam tiếp tục là điểm đến được quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng dòng vốn, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và khu vực kinh tế trong nước.

Việt Nam hiện giữ vị thế trong nhóm bốn nền kinh tế hàng đầu ASEAN. Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, một dấu mốc chiến lược trong định hướng phát triển khu vực FDI là Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị quyết xác định khu vực này là bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, được khuyến khích phát triển lâu dài, bình đẳng và cạnh tranh lành mạnh.

Từ yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh quốc gia, Việt Nam đang chuyển tư duy từ thu hút vốn đơn thuần sang kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược; từ cách tiếp cận theo địa giới hành chính sang phát triển dựa trên cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Thông điệp của Chính phủ gửi đến cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu được Thứ trưởng Lê Tấn Cận nhấn mạnh: “Thông điệp của Việt Nam gửi tới cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu rất rõ ràng: Chúng tôi ưu tiên thu hút các nhà đầu tư sở hữu công nghệ nền tảng, công nghệ lõi, quản trị hiện đại, cam kết R&D (nghiên cứu và phát triển - NV), chuyển giao công nghệ thúc đẩy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Việt Nam không chỉ chào đón các nhà máy sản xuất mà còn sẵn sàng hạ tầng và thể chế để trở thành đại bản doanh của các trung tâm R&D, trung tâm dữ liệu AI thuộc một khu vực của các tập đoàn đa quốc gia, các quỹ định chế tài chính quốc tế”.

Định hướng này đặt trọng tâm vào khả năng tạo dựng những hoạt động đầu tư có tính lan tỏa, thay vì chỉ gia tăng quy mô vốn. Trong đó, R&D, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và kết nối doanh nghiệp nội địa với các tập đoàn quốc tế được xem là những yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị của dòng vốn FDI.

Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 quy tụ 250 lãnh đạo doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư. Ảnh: C.C.L

Thứ trưởng Lê Tấn Cận cũng nêu năm lĩnh vực ưu tiên trong hợp tác quốc tế. Trước hết là tăng cường nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ, thúc đẩy liên kết nghiên cứu sản phẩm và thương mại hóa công nghệ. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghệ thông minh. Việt Nam khuyến khích hình thành trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và các chương trình phát triển công nghệ gắn với nhu cầu sản xuất, thị trường.

Mục tiêu đặt ra là chuyển từ tiếp nhận, ứng dụng công nghệ sang nghiên cứu và sáng tạo, từ cùng sản xuất theo thiết kế sang cùng tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm. Đây cũng là hướng đi nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các hoạt động có giá trị cao trong chuỗi cung ứng.

Ưu tiên thứ hai là đẩy mạnh đầu tư vào những lĩnh vực chiến lược như công nghệ cao, bán dẫn điện tử, AI, dữ liệu, hạ tầng số, logistics hiện đại, năng lượng sạch, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến và dịch vụ giá trị gia tăng cao.

Thứ ba, Việt Nam mong muốn cùng nhà đầu tư kiến tạo các chuỗi giá trị mới có tính tự chủ, bền vững và khả năng chống chịu cao. Các doanh nghiệp nước ngoài được khuyến khích tiếp tục mở rộng đầu tư chất lượng cao, đồng thời tăng cường liên kết hiệu quả với doanh nghiệp trong nước để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái tri thức là ưu tiên thứ tư. Theo định hướng được nêu tại hội nghị, hợp tác dài hạn cần lấy con người làm trung tâm, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ tài chính, quản trị hiện đại, dữ liệu, logistics và những ngành công nghiệp tương lai.

Cuối cùng, Việt Nam kêu gọi các nhà đầu tư tài chính, định chế tài chính toàn cầu, quỹ đầu tư đa quốc gia và tập đoàn công nghệ tài chính tham gia đồng hành, đầu tư, phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Thứ trưởng Lê Tấn Cận tái khẳng định cam kết của Chính phủ Chính phủ trong việc củng cố vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, cải thiện cơ sở hạ tầng và xây dựng môi trường đầu tư ổn định, minh bạch. Qua đó, Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp quốc tế xem đất nước là đối tác lâu dài trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và các hoạt động kinh tế có giá trị cao.

TP.HCM và dư địa đầu tư từ không gian phát triển mới

Tại hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cũng đã giới thiệu những lợi thế và định hướng phát triển của thành phố trong việc thu hút các nhà đầu tư dài hạn. Ông cho biết từ ngày 1.7.2025, TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa -Vũng Tàu hợp nhất, hình thành một thành phố mới với hơn 14 triệu dân, đóng góp khoảng 23,5% GDP cả nước. Không gian phát triển mới hội tụ nhiều thế mạnh về tài chính, thương mại, dịch vụ, hệ thống công nghiệp, các khu công nghệ cao và kết nối với cảng nước sâu Cái Mép- Thị Vải cùng những tuyến hàng hải quốc tế.

Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: C.C.L

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, sự hội tụ các nguồn lực trong một không gian phát triển thống nhất mở ra cơ hội tổ chức, kết nối chuỗi sản xuất, logistics, thương mại và dịch vụ. Qua đó, doanh nghiệp có thêm dư địa mở rộng đầu tư, phát huy liên kết và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.

Trong chín tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn TP.HCM tăng 9,06%. Vốn FDI đăng ký đạt hơn 19 tỷ USD, gấp bốn lần cùng kỳ năm trước. Thành phố cũng ghi nhận những dự án quy mô lớn trong lĩnh vực hạ tầng và công nghệ cao, tiêu biểu là cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn hơn 49 tỷ USD và trung tâm dữ liệu AI Factory khoảng 2,1 tỷ USD.

Những con số này được thành phố giới thiệu như tín hiệu về sự quan tâm của nhà đầu tư đối với không gian phát triển mới. Tuy nhiên, để chuyển lợi thế quy mô thành sức hút đầu tư dài hạn, TP.HCM xác định cần làm rõ cơ hội tăng trưởng, khả năng nâng cao hiệu quả hoạt động và điều kiện triển khai các kế hoạch hợp tác.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết thành phố tập trung vào bốn nhóm trọng tâm. Trước hết là định hướng phát triển dài hạn và khuôn khổ thể chế. Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị xác định mục tiêu xây dựng TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo có năng lực cạnh tranh quốc tế. Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ tháng 10.2026 cũng tạo thêm cơ sở pháp lý, tăng tính chủ động của thành phố trong quy hoạch phát triển đô thị và huy động nguồn lực... Đây được xem là nền tảng để thành phố cụ thể hóa chính sách, cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng cơ hội hợp tác với doanh nghiệp trong giai đoạn mới.

Trọng tâm thứ hai là khai thác cơ hội tăng trưởng từ thị trường và các chuỗi giá trị. TP.HCM có nền tảng thương mại, dịch vụ, sản xuất công nghiệp cùng mạng lưới kết nối với các địa phương và thị trường quốc tế. Sự hiện diện của những tập đoàn như: Viettel, Samsung tại khu công nghệ cao là một phần trong nền tảng phát triển này. Thành phố mong muốn kết nối các nhà đầu tư mới với doanh nghiệp, nhà cung ứng và đối tác dịch vụ, thúc đẩy quan hệ hợp tác trong sản xuất, phân phối, nghiên cứu sản phẩm và cung ứng dịch vụ cho thị trường trong nước cũng như khu vực.

Thứ ba là kết nối nguồn lực để nâng cao hiệu quả đầu tư. Theo ông Nguyễn Lộc Hà, hạ tầng logistics, công nghệ, nhân lực và khả năng tiếp cận nguồn vốn là những điều kiện quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. Thành phố đồng thời phát huy kết nối hàng hải trực tiếp từ Cái Mép – Thị Vải đến Hoa Kỳ và châu Âu.

Các lĩnh vực hợp tác được chú trọng gồm tự động hóa,AI , quản lý năng lượng và đào tạo nhân lực. TP.HCM cũng định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics và đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Những định hướng này mở ra cơ hội kết nối nguồn vốn với các dự án đầu tư, trên cơ sở phương án kinh doanh, nhu cầu vốn và khả năng quản trị rủi ro của từng dự án. Qua đó, thành phố kỳ vọng tạo thêm điều kiện để các nguồn lực tài chính, công nghệ và hạ tầng cùng tham gia vào quá trình phát triển.

Trọng tâm thứ tư là chất lượng thực thi và sự hỗ trợ xuyên suốt quá trình đầu tư. TP.HCM xác định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư không chỉ nằm ở tiềm năng thị trường hay quy mô dự án, mà còn cần được thể hiện qua chất lượng phục vụ và kết quả giải quyết công việc.

Thành phố đặt mục tiêu trọng tâm là chất lượng thông tin dự án, cung cấp hướng dẫn rõ ràng, dứt khoát và tăng cường xử lý các vướng mắc theo thẩm quyền. Đối với những đề xuất hợp tác cụ thể, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) được giao phối hợp với các sở, ngành tiếp nhận, hướng dẫn và theo dõi quá trình trao đổi, giúp doanh nghiệp xác định những bước làm việc tiếp theo. TP.HCM mong muốn các kết nối tại hội nghị được cụ thể hóa thành kế hoạch hợp tác với nội dung, đầu mối và lộ trình thực hiện rõ ràng. Đây là yêu cầu quan trọng để các cuộc gặp gỡ giữa chính quyền và doanh nghiệp có thể tiếp nối bằng những hoạt động đầu tư thực tế.

Chương trình hội nghị có các phiên thảo luận chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, năng lượng, kết nối khu vực, tài chính quốc tế và phát triển doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Trong ảnh: Các chuyên gia chia sẻ trong phiên thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500. Ảnh: C.C.L

Fortune ghi nhận tăng trưởng của doanh nghiệp Việt Nam

Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 diễn ra sau chuỗi hoạt động tiếp xúc cấp cao ngày 2.11 do UBND TP.HCM và ITPC tổ chức, với sự hỗ trợ của Fortune. Trong đó có phiên đối thoại kín giữa đại diện cấp cao thành phố và lãnh đạo doanh nghiệp trong mạng lưới toàn cầu của Fortune, tập trung trao đổi về ưu tiên phát triển, môi trường đầu tư và cơ hội hợp tác tại TP.HCM.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tiến sĩ Andrew Staples, Giám đốc Biên tập khu vực châu Á của Fortune và đồng Chủ tọa Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500, nhấn mạnh kết quả hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam trong bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500 năm 2026.

Theo số liệu được công bố tại sự kiện, 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á đạt tổng doanh thu gần 1.900 tỷ USD, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, 72 doanh nghiệp Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu tổng hợp 10,5%, cao gấp khoảng ba lần mức bình quân của khu vực.

Với chủ đề “Chân trời mới, Tăng trưởng bền vững”, hội nghị quy tụ lãnh đạo trong các lĩnh vực ngân hàng, năng lượng, sản xuất, công nghệ, cơ sở hạ tầng và nhiều ngành kinh tế chủ chốt. Các cuộc thảo luận tập trung vào năng lực cạnh tranh của Đông Nam Á, sự phát triển của các tập đoàn đa quốc gia và những yếu tố giúp doanh nghiệp trong khu vực mở rộng hoạt động trên thị trường toàn cầu.

Ông Ang Khoon Fong, Giám đốc Điều hành Fortune khu vực châu Á, chia sẻ: “Đông Nam Á không còn đơn thuần là điểm đến của đầu tư và sản xuất toàn cầu. Khu vực này ngày càng khẳng định vai trò là nơi khởi nguồn của những khát vọng doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo và năng lực lãnh đạo”, ông Ang Khoon Fong, Giám đốc Điều hành Fortune khu vực châu Á, chia sẻ.

“Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 lần đầu tiên là cơ hội để quy tụ những nhà lãnh đạo này, ghi nhận thành tựu của họ và tìm hiểu những yếu tố cần thiết để các doanh nghiệp Đông Nam Á có thể cạnh tranh và thành công trên quy mô toàn cầu”, ông nhấn mạnh thêm.

Ông Thammasak Sethaudom, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn SCG, cho biết trước áp lực cạnh tranh từ tình trạng dư thừa công suất sản xuất tại Trung Quốc đang lan rộng trong khu vực, doanh nghiệp cần mở rộng quy mô sản xuất, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, giảm chi phí và nâng cao giá trị gia tăng. Trong đó tự động hóa không chỉ giúp tiết kiệm chi phí nhân công mà còn nâng cao độ chính xác, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm năng lượng và nguyên liệu... Ảnh: C.C.L

Ngày 3.11, chương trình cũng bao gồm sự kiện “Fortune Most Powerful Women Asia Leaders Breakfast” - Bữa sáng dành cho các lãnh đạo nữ quyền lực nhất châu Á, lễ trao giải Fortune Southeast Asia 500 và công bố danh sách các doanh nghiệp có môi trường làm việc tốt nhất Đông Nam Á của Fortune (Fortune’s Best Companies to Work For in Southeast Asia).

Việc Fortune Southeast Asia 500 lần đầu tổ chức hội nghị thượng đỉnh tại TP.HCM đưa thành phố trở thành điểm gặp gỡ của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách trong khu vực. Các nội dung được đề cập tại hội nghị cho thấy trọng tâm hợp tác không chỉ là mở rộng quy mô vốn, mà còn hướng đến công nghệ, nhân lực, chuỗi giá trị và khả năng cạnh tranh dài hạn.

Lấy bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500^(*) làm nền tảng, hội nghị quy tụ các CEO, nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư có tầm ảnh hưởng nhằm thúc đẩy năng lực cạnh tranh toàn cầu của khu vực, tăng cường hội nhập kinh tế và phát triển các mối quan hệ hợp tác định hình giai đoạn tăng trưởng tiếp theo...

Trọng Dân

___________

(*) Ra mắt năm 2024, bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500 xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á theo doanh thu, bao gồm các doanh nghiệp tại Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Việt Nam, Philippines và Campuchia. Đây là bảng xếp hạng mới nhất trong hệ thống các bảng xếp hạng của Fortune, bên cạnh Fortune 500, Fortune Global 500, Fortune Europe 500 và Fortune China 500.