Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah, nhiều nước kích hoạt tình trạng báo động

11:55 | Thứ ba, 27/01/2026 0

Giới chức y tế duy trì cảnh báo cao, do thời gian ủ bệnh 45 ngày, ngay vào thời gian cao điểm di chuyển của hành khách trong khu vực.

Thái Lan kích hoạt hệ thống khẩn cấp tại các sân bay, sàng lọc hành khách đến từ Ấn Độ và các vùng có nguy cơ. Ảnh: AFP/Getty

Sáng ngày 27.1, Bộ Y tế cho biết Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah tính đến đến ngày 26.1. Tuy nhiên, Bộ đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.

Tình hình dịch bệnh do virus Nipah (NiV) đang thu hút sự chú ý đặc biệt của cộng đồng quốc tế sau khi ghi nhận một ổ dịch mới tại bang Tây Bengal, Ấn Độ được ghi nhận từ ngày cuối tháng 12.2025.

Ấn Độ đã ghi nhận số ca bệnh có khoảng 2 đến 5 trường hợp được xác nhận dương tính tại một bệnh viện ở Kolkata, bang Tây Bengal, từ ngày 27.12.2025 đến ngày 26.1.2026.

Các chuyên gia y tế cho biết đây là một ổ dịch lây nhiễm chéo trong bệnh viện, với các bệnh nhân ban đầu là nhân viên y tế - điều dưỡng.

Chính quyền bang đã tiến hành truy vết và cách ly hơn 190 người có tiếp xúc gần. Các mẫu xét nghiệm của nhóm này phần lớn cho kết quả âm tính, tuy nhiên, giới chức y tế vẫn duy trì cảnh báo cao do thời gian ủ bệnh của virus có thể kéo dài tới 45 ngày.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vius Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia, nhưng bệnh do virus Nipah ghi nhận rải rác ca bệnh ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn. Tỷ lệ tử vong trên số ca mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%. Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Theo Hiệp hội Quốc tế về Bệnh truyền nhiễm, virus này đã được ghi nhận ở Bangladesh, Ấn Độ, Malaysia, Philippines và Singapore, trong đó Bangladesh có số ca nhiễm cao nhất với 341 trường hợp và 241 ca tử vong.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO, các quốc gia trên thế giới để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Dịch bùng phát ngay thời điểm người dân di chuyển nhiều vào dịp lễ hội, cuối năm tại nhiều nước châu Á, khiến nhiều sân bay tại khu vực đã nhanh chóng kích hoạt các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt, hoặc tái thiết lập các biện pháp kiểm soát tương tự thời kỳ đại dịch COVID-19.

Điển hình Thái Lan đã kích hoạt hệ thống khẩn cấp tại các sân bay quốc tế, đặc biệt là sàng lọc hành khách đến từ Ấn Độ và các vùng có nguy cơ. Campuchia cũng được đặt trong tình trạng báo động cao từ tháng 1.2026.

Trong khi Trung Quốc cũng áp dụng biện pháp kiểm soát tại chỗ ở cửa khẩu và sẵn sàng phương án cách ly các ca nghi nhiễm ngay lập tức.

Nepal, nước có biên giới thông thương với Ấn Độ cũng ttăng cường kiểm soát tại các cửa khẩu đường bộ giáp với Ấn Độ, đặc biệt là tỉnh Koshi. Chính phủ nước này đã nâng mức cảnh báo và tăng cường kiểm tra sức khỏe tại Sân bay Quốc tế Tribhuvan ở Kathmandu và tại các cửa khẩu biên giới đường bộ quan trọng với Ấn Độ nhằm ngăn chặn virus xâm nhập vào nước này.

Các bàn kiểm tra y tế đã được thiết lập để sàng lọc hành khách về các triệu chứng, và các bệnh viện cùng các điểm kiểm dịch y tế biên giới đã được chỉ thị báo cáo và xử lý các trường hợp nghi ngờ.

Đài Loan đang xem xét đưa Nipah vào danh sách các bệnh truyền nhiễm cấp 5, mức cao nhất đối với các bệnh truyền nhiễm mới nổi nghiêm trọng theo luật pháp địa phương, bắt buộc phải khai báo ngay lập tức. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Đài Loan (CDC) cho biết Đài Loan vẫn duy trì cảnh báo du lịch cấp độ 2 "màu vàng" – cảnh báo du khách nên thận trọng – đối với bang Kerala ở tây nam Ấn Độ.

Khuyến cáo của Bộ Y tế

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A – đặc biệt nguy hiểm (Theo quyết định số 3644 ngày 25.11.2025 của Bộ Y tế Việt Nam). Virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).

Virus Nipah được cho là lây truyền chủ yếu từ loài dơi ăn quả sang người. Ảnh TravelHealthPro

Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp chủ động, phòng chống dịch bệnh:

1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.

2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).

4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Lan Chi tổng hợp

Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah, nhiều nước kích hoạt tình trạng báo động

Đọc tin nhanh