TP.HCM có 64 chung cư với 8.577 căn hộ thuộc diện phải di dời, tháo dỡ

Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều 29.10, do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tổ chức, Sở Xây dựng TP.HCM đã thông tin về tiến độ di dời người dân khỏi chung cư Vĩnh Hội (lô A, B, C), phường Khánh Hội, cùng kế hoạch xử lý các chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn.

Đến nay, có 103 hộ dân tại chung cư Vĩnh Hội chấp thuận di dời, trong khi 141 hộ vẫn chưa đồng ý. Bên cạnh việc vận động người dân rời khỏi công trình xuống cấp, vấn đề được quan tâm là bố trí nơi ở tạm trong thời gian chờ cải tạo, xây dựng lại chung cư. Theo Sở Xây dựng, với các chung cư đã có kết quả kiểm định phải di dời nhưng chưa có chủ đầu tư, như Vĩnh Hội, Thành phố đã phân bổ đủ quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước để UBND phường tổ chức di dời, bố trí tạm cư. Với dự án đã có chủ đầu tư, như lô số Thanh Đa, trách nhiệm di dời và bố trí tạm cư thuộc về chủ đầu tư.

Chung cư Vĩnh Hội ngày càng xuống cấp nghiêm trọng. Ảnh: Báo Xây dựng

Ngày 6.3.2025, UBND quận 4 ban hành Quyết định số 259/QĐ-UBND-TH, phê duyệt phương án di dời, bố trí tạm cư cho các hộ dân tại chung cư Vĩnh Hội. Theo đó, 232 căn hộ thuộc tài sản công được sử dụng để bố trí tạm cư. Phương án quy định: “Chi phí tạm cư: Người dân tạm cư không phải trả tiền thuê nhà, chi phỉ quản lý vận hành nhưng phải thực hiện thanh toán các chi phí liên quan đến việc sử dụng độc lập nhà tạm cư như tiền điện, tiền nước, tiền vệ sinh,...”

Thành phố cũng có cơ chế hỗ trợ chi phí thuê nhà cho người dân không chọn phương án nhận nhà tạm cư. Tuy nhiên, quỹ nhà ở tái định cư thuộc tài sản công hiện đã được phân bổ cho các dự án đầu tư công, dự án trọng điểm, cấp bách và các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt. Nếu quỹ nhà không đáp ứng nhu cầu, UBND các phường có thể nghiên cứu hỗ trợ tiền thuê nhà theo Điều 26 Nghị định số 98/2024/NĐ-CP và Điều 21 Quyết định số 11/2026/QĐ-UBND của UBND Thành phố.

Vĩnh Hội hiện chưa có chủ đầu tư. Khi dự án có chủ trương đầu tư, nhà đầu tư sẽ được hưởng các ưu đãi theo Nghị quyết 17/2025/NQ-HĐND về hỗ trợ kinh phí hạ tầng kỹ thuật và kinh phí di dời. Hiện công tác di dời, tạm cư được triển khai song song với việc lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, làm cơ sở xây dựng kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư và mời gọi nhà đầu tư.

64 chung cư thuộc diện phải tháo dỡ, lộ trình đến năm 2030

Sau đợt rà soát, kiểm định lại hoàn thành trong tháng 10.2026, TP.HCM xác định có 64 chung cư thuộc diện phải di dời, tháo dỡ, gồm 106 lô với 8.577 căn hộ. Theo Sở Xây dựng, không có trường hợp phải tháo dỡ khẩn cấp.

Trong số 16 chung cư cấp D được thống kê, Thành phố đã di dời 828/1.194 hộ dân. Cụ thể, 608 hộ tại 12 chung cư đã di dời toàn bộ; hai chung cư khác đã di dời 220/367 hộ. Còn 219 hộ chưa di dời tại hai chung cư.

Cư xá Thanh Đa được xây dựng từ thập niên 70.

Một số công trình đang thi công hoặc triển khai dự án phục vụ lợi ích công cộng, gồm chung cư 23 Lý Tự Trọng, phường Sài Gòn; 119B Tân Hòa Đông, phường Bình Tiên; 440 Trần Hưng Đạo, phường Chợ Lớn và 47 Long Hưng, phường Tân Sơn Nhất.

Đối với các chung cư chưa di dời hết người dân, Sở Xây dựng đã báo cáo UBND Thành phố yêu cầu UBND các phường khẩn trương rà soát nhu cầu tạm cư, chủ động bố trí quỹ nhà hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà theo Công văn số 9912/UBND-ĐT ngày 13.10.2026.

Các phường cũng phải thông báo kết luận kiểm định đến chủ sở hữu, đơn vị quản lý, vận hành; hướng dẫn lắp đặt biển cảnh báo, hạn chế tập trung tại khu vực kết cấu hư hỏng nặng, đồng thời kiểm tra an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn trong thời gian chờ phá dỡ, cải tạo hoặc xây dựng lại...

Ngày 19.10.2026, Sở Xây dựng trình UBND Thành phố Tờ trình số 37696/TTr-SXD-PTĐT, tham mưu ban hành kế hoạch thực hiện Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch sẽ xác định trách nhiệm, thời hạn thực hiện đối với từng đơn vị và từng chung cư; thông tin sẽ được công khai sau khi UBND Thành phố ban hành.

Theo lộ trình dự kiến, Thành phố cơ bản hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư đối với chung cư xây dựng trước năm 1975 và giai đoạn 1975-1994. Các công việc gồm kiểm định, quy hoạch, đấu thầu, giải phóng mặt bằng, chấp thuận chủ trương đầu tư và các thủ tục liên quan.

Đối với chung cư không thuộc diện phải phá dỡ, việc sửa chữa, nâng cấp, gia cố dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Với 64 chung cư tại 18 phường thuộc diện phải phá dỡ trong năm 2026, mục tiêu hoàn thành đầu tư, cải tạo, xây dựng lại là đến năm 2030. Riêng 11 dự án đã có 8 chủ đầu tư triển khai thủ tục tại 8 phường phải hoàn thành công tác đầu tư, cải tạo, xây dựng lại đến năm 2028.

Bên cạnh lộ trình thực hiện, TP.HCM đang nghiên cứu cơ chế chính sách mới cho chương trình cải tạo chung cư cũ. Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1.10.2026 cho phép Thành phố ban hành văn bản quy phạm pháp luật có nội dung khác với quy định hiện hành. Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng đã nghiên cứu dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách và biện pháp cải tạo, xây dựng lại chung cư, với các đề xuất vượt trội hơn so với Luật Nhà ở hiện hành.

Nội dung nghị quyết đã được UBND Thành phố thông qua và trình HĐND Thành phố tại kỳ họp tháng 10. Tuy nhiên, do có nhiều chính sách mới cần rà soát, đánh giá kỹ, Ban Đô thị của HĐND Thành phố chuyển việc xem xét sang kỳ họp tháng 12. Sở Xây dựng kỳ vọng nghị quyết khi được ban hành sẽ tạo cơ chế đột phá, đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Bài, ảnh: Trọng Dân