Hàng Việt Nam chất lượng cao: 30 năm xây dựng niềm tin, tiếp nối bằng năng lực cạnh tranh

Tối 8.10, tại Công viên Lê Văn Tám, TP.HCM, Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao (HVNCLC) khai mạc Lễ hội Kỷ niệm 30 năm Hàng Việt Nam chất lượng cao với chủ đề “Tự hào và tiếp nối”. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động kéo dài đến ngày 11.10, quy tụ gần 150 doanh nghiệp với hơn 200 gian hàng, thu hút sự tham gia của lãnh đạo Thành phố, các chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp và đông đảo người tiêu dùng.

Trong bốn ngày diễn ra, Công viên Lê Văn Tám trở thành nơi người dân có thể trực tiếp khám phá sản phẩm Việt, gặp gỡ doanh nghiệp và trải nghiệm nhiều hoạt động giới thiệu sản phẩm, khuyến mãi, gameshow, giao lưu, kết nối. Với người trẻ và các gia đình, lễ hội cũng là dịp nhìn lại hành trình ba thập kỷ của một chương trình bắt đầu từ việc lắng nghe người tiêu dùng, lấy chất lượng sản phẩm làm nền tảng để xây dựng niềm tin.

Nhưng sau 30 năm, câu chuyện của HVNCLC không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp được bình chọn hay quy mô các kỳ hội chợ. Những thay đổi của thị trường, yêu cầu đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh và sức ép cạnh tranh quốc tế đang đặt ra một câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để những giá trị đã gây dựng có thể tiếp tục trở thành lợi thế của hàng Việt trong giai đoạn phát triển mới?

Vinh doanh các doanh nghiệp HVNCLC. Ảnh: BSA

Từ những cuộc khảo sát đầu tiên đến hệ sinh thái doanh nghiệp

Nhớ lại những ngày đầu hình thành chương trình, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC, cho biết xuất phát điểm là những dòng khảo sát người tiêu dùng trên báo Sài Gòn Tiếp Thị. Ngay từ năm 1996, chương trình đã lựa chọn cách tiếp cận dựa trên tiếng nói của thị trường, phối hợp với các chuyên gia để xây dựng phương thức bình chọn doanh nghiệp bằng những cuộc khảo sát xã hội học hằng năm.

“Lắng nghe yêu cầu của người tiêu dùng qua những tờ báo Sài Gòn Tiếp Thị đầu tiên và làm việc thường xuyên với các chuyên gia, chúng tôi từ năm 1996 đã xác định mô hình hoạt động là lấy chất lượng sản phẩm làm động lực và nền tảng để giữ vững niềm tin của người tiêu dùng, tức là lấy phán quyết của người tiêu dùng qua cuộc khảo sát xã hội học khoa học và khách quan hàng năm làm thước đo xác lập, để trao danh hiệu “HVNCLC do Người tiêu dùng bình chọn” cho doanh nghiệp, từ đó hình thành cộng đồng doanh nghiệp HVNCLC và cũng từ đó xây dựng chiến lược phát triển.

Và ngay từ đầu, với kết quả 120 doanh nghiệp được bình chọn qua cuộc khảo sát người đầu tiên năm 1997, lãnh đạo Thành ủy TP.HCM đã chủ trì cuộc họp để lắng nghe ý kiến và nguyện vọng doanh nghiệp”, bà Vũ Kim Hạnh chia sẻ.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC, phát biểu tại Lễ khai mạc. Ảnh: BSA

Từ kết quả bình chọn ban đầu, chương trình dần được xác lập vai trò trong hoạt động xúc tiến thương mại của Thành phố. UBND TP.HCM ra chỉ thị chính thức công nhận chương trình HVNCLC là chương trình xúc tiến thương mại của Thành phố, giao ba nhiệm vụ chính: tổ chức điều tra, khảo sát người tiêu dùng hằng năm; tổ chức hội chợ HVNCLC trên cả nước để biểu dương lực lượng hàng Việt; và triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo bà Vũ Kim Hạnh, chương trình duy trì hoạt động khảo sát liên tục trong suốt ba thập kỷ, kể cả năm TP.HCM chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19. Những kỳ hội chợ sau đó góp phần quảng bá hàng Việt rộng rãi hơn, đồng thời tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp xúc trực tiếp với người tiêu dùng.

Một dấu mốc khác xuất hiện năm 2013, khi Hội Doanh nghiệp HVNCLC ký kết với Bộ Khoa học và Công nghệ về ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và tiếp tục gia hạn thỏa thuận nhiều lần. Đến năm 2016, chương trình “HVNCLC – Chuẩn hội nhập” được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao nhận thức và tuân thủ các tiêu chuẩn trong sản xuất, kinh doanh, bên cạnh chương trình “HVNCLC – do Người tiêu dùng bình chọn”.

Từ 120 doanh nghiệp được bình chọn trong lần khảo sát đầu tiên, đến nay đã có hơn 1.000 doanh nghiệp được trao danh hiệu HVNCLC. Cùng với sự phát triển đó, một hệ sinh thái gồm ba nhánh cũng hình thành: Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC, Câu lạc bộ Doanh nghiệp dẫn đầu (LBC) và Câu lạc bộ Doanh nông Khởi nghiệp xanh 3 miền.

Nhìn từ hành trình này, chương trình không chỉ mở rộng về số lượng doanh nghiệp tham gia mà còn từng bước bổ sung những hướng hỗ trợ mới, từ xúc tiến thương mại đến tiêu chuẩn sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điểm xuyên suốt vẫn là chất lượng sản phẩm và niềm tin của người tiêu dùng, nhưng cách thức để giữ vững hai giá trị ấy ngày càng đòi hỏi doanh nghiệp thích ứng với những chuẩn mực cao hơn.

Đông đảo khách hàng tới Công viên Lê Văn Tám tham quan, trải nghiệm và mua sắm dịp Lễ hội Kỷ niệm 30 năm Hàng Việt Nam chất lượng cao. Ảnh: BSA

Chặng đường mới đòi hỏi nhiều hơn niềm tự hào

Theo bà Vũ Kim Hạnh, sau đại dịch Covid-19, nhận thức về những hệ lụy từ việc xâm phạm môi trường, lãng phí năng lượng và nguyên liệu ngày càng rõ nét. Xu hướng chuyển từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh cũng đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. HVNCLC đang tiếp tục làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các chuyên gia để xây dựng chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, đồng thời giữ vững chất lượng đáng tin cậy và bản sắc Việt.

Bà Hạnh cho rằng thách thức không chỉ đến từ công nghệ hay yêu cầu thị trường. Các doanh nghiệp HVNCLC cũng đang đứng trước bài toán chuyển giao quản trị giữa các thế hệ, trong khi môi trường địa chính trị và địa kinh tế thế giới thay đổi nhanh chóng.

Bà Vũ Kim Hạnh đánh giá: “Nhìn qua cục diện cạnh tranh của thế giới với một nước có độ mở rất thoáng như Việt Nam, nền kinh tế rất chú trọng xuất khẩu, chúng tôi nhận thức rằng những năm tháng này cũng là những năm cuối cùng của giai đoạn cuối cơ cấu dân số vàng và có thể chứng ta chỉ còn từ 10 đến 15 năm nữa là đi vào thời kỳ già hóa dân số như Nhật và Hàn.

Trong khi đó, sau nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, các doanh nghiệp HVNCLC cũng đang trong quá trình tích cực chuyển giao việc quản trị doanh nghiệp. Thế hệ quản trị mới trong một tình hình địa chính trị - địa kinh tế rất mới của thế giới cũng là một vấn đề lớn với doanh nghiệp hiện nay”.

Tại gian hàng ABC Bakery giới thiệu các dòng sản phẩm chủ lực như bánh mì, bánh xuất khẩu, bánh đóng gói và bánh kem. Điểm nhấn là những sản phẩm kết hợp nông sản Việt với nguyên liệu cao cấp, cùng các dòng bánh quen thuộc. Ảnh: BSA

Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC, trách nhiệm đổi mới vì thế ngày càng lớn hơn đối với cộng đồng doanh nghiệp trong năm thứ 30 của chương trình. TP.HCM cũng được đặt ra những yêu cầu phát triển mới, với định hướng trở thành một siêu đô thị, một đô thị toàn cầu. Trong hệ sinh thái doanh nghiệp rộng lớn của Thành phố, cộng đồng HVNCLC được kỳ vọng đóng góp nhiều hơn, đồng thời phải chủ động nhận thức vai trò của mình.

Bà Hạnh nhấn mạnh rằng điều cần thiết không phải chỉ là nhìn lại thành tựu đã đạt được, mà còn là tiếp nối tinh thần đổi mới từ những việc thiết thực trong đời sống và kinh doanh.

“Truyền thống kết nối chặt chẽ với chuyên gia từ những ngày đầu 30 năm trước, và truyền thống gắn kết chặt chẽ với nhau, ham học hỏi từ thực tế và học hỏi lẫn nhau, thực thi nghiêm túc các kinh nghiệm được chia sẻ và cải tiến không ngừng là bài học để doanh nghiệp HVNCLC thành công. Năm thứ 30 này, chúng tôi chia sẻ sâu hơn bài học của 30 năm qua liên tiếp thảo luận trong Ban chấp hành và việc tổ chức Lễ Hội không phải để giới thiệu thành công của từng DN hay của Hiệp hội mà để hun dúc thêm quyết tâm của cộng đồng HVNCLC trong giai đoạn mới”, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC nói.

Thông điệp “Tự hào và tiếp nối” vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài một dịp kỷ niệm. Niềm tự hào về hành trình đã qua cần đi cùng khả năng tự đổi mới, nâng cao chất lượng và thích ứng với những thay đổi của thị trường. Với doanh nghiệp, giữ được niềm tin đã khó, nhưng duy trì niềm tin ấy khi người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn và sản phẩm quốc tế hiện diện ngày càng rộng rãi còn là một thử thách lớn hơn.

Chất lượng hàng Việt phải được chứng minh mỗi ngày

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Lộc Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, gửi lời chúc mừng và tri ân Hiệp hội cùng các thế hệ đã đóng góp cho chương trình suốt ba thập kỷ. Theo ông, chương trình HVNCLC do người tiêu dùng bình chọn đã từng bước khẳng định uy tín, đồng hành với sự trưởng thành của doanh nghiệp Việt.

“Phía sau mỗi thương hiệu là tâm huyết của người làm nghề và công sức của người lao động. Đó còn là sự kiên trì vượt qua nhiều giai đoạn khó khăn. Thành phố trân trọng ghi nhận những đóng góp ấy”, ông Nguyễn Lộc Hà nói, đồng thời nhấn mạnh 30 là một chặng đường đáng tự hào. Nhưng “điều quan trọng hơn là chúng ta sẽ làm gì cho chặng đường tiếp theo”.

Ông Nguyễn Lộc Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM phát biểu tại Lễ khai mạc. Ảnh: BSA

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19.5.2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu, hướng tới xây dựng Thành phố trở thành đô thị toàn cầu, ngang tầm các đô thị phát triển trên thế giới. Trong hành trình đó, doanh nghiệp Việt không chỉ là đối tượng được hỗ trợ mà còn phải trở thành lực lượng tiên phong tạo ra năng lực cạnh tranh mới.

Với hàng Việt, yêu cầu này thể hiện trước hết ở chất lượng sản phẩm và trải nghiệm của người tiêu dùng. Khi khách hàng có thể so sánh sản phẩm trong nước với hàng hóa từ nhiều quốc gia ngay trên thị trường nội địa, danh hiệu hay uy tín tích lũy trong quá khứ không thể thay thế chất lượng thực tế.

“Đối với hàng Việt Nam chất lượng cao, yêu cầu ấy càng rõ ràng hơn. Người tiêu dùng hôm nay có nhiều lựa chọn và có thể so sánh hàng Việt với sản phẩm của nhiều quốc gia ngay trên thị trường trong nước. Vì vậy, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh quốc tế không còn là câu chuyện của tương lai, mà là yêu cầu ngay từ hôm nay. Trong bối cảnh cạnh tranh mới, chất lượng phải được bảo đảm xuyên suốt từ sản xuất, phân phối đến dịch vụ sau bán hàng; cùng với đó là sự minh bạch, an toàn, trách nhiệm và chữ tín với người tiêu dùng”, ông Hà nói.

Lãnh đạo Thành phố mong muốn các doanh nghiệp HVNCLC tiếp tục giữ vững niềm tin bằng chất lượng thực tế và sự trung thực, đồng thời mạnh dạn đầu tư cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đổi mới công nghệ. Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cũng cần được thể hiện bằng hiệu quả cụ thể, từ nâng cao năng suất, sử dụng nguồn lực tiết kiệm hơn đến cải thiện chất lượng phục vụ khách hàng.

Đông đảo khách hàng tham quan và mua sắm tại gian hàng Gốm sứ Minh Long.

Cùng với việc tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, doanh nghiệp cần phát huy bản sắc Việt. Tri thức bản địa, nguyên liệu và văn hóa Việt khi kết hợp với khoa học, công nghệ và thiết kế hiện đại có thể tạo ra những sản phẩm vừa đáng tin cậy về chất lượng, vừa có nét riêng và giá trị khác biệt. Đây cũng là hướng để hàng Việt xây dựng chỗ đứng lâu dài và mở rộng khả năng cạnh tranh.

Thành phố kỳ vọng Hiệp hội trong chặng đường mới không chỉ tôn vinh các doanh nghiệp làm tốt, mà còn trở thành nền tảng kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học, hệ thống phân phối và thị trường. Việc chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa mô hình hiệu quả cũng được xem là cách tạo thêm điều kiện cho các doanh nghiệp trẻ phát triển.

Một hệ sinh thái tiêu dùng hiện đại, trong đó hàng Việt chất lượng cao có vị trí xứng đáng tại các hệ thống phân phối, không gian mua sắm, du lịch và hoạt động xúc tiến thương mại của Thành phố, cũng là mục tiêu được đặt ra. Qua đó, hàng Việt không chỉ phục vụ tốt hơn người tiêu dùng trong nước mà còn góp phần tạo nên trải nghiệm đặc trưng của TP.HCM đối với du khách quốc tế.

Ông Nguyễn Lộc Hà chia sẻ: “Ba mươi năm đầu là hành trình xây dựng niềm tin. Chặng đường tiếp theo phải là hành trình nâng niềm tin ấy thành năng lực cạnh tranh và đưa hàng Việt đi xa hơn”.

Trong khuôn khổ lễ kỷ niệm, UBND TP.HCM trao bằng khen cho 17 doanh nghiệp có thành tích xuất sắc trong thực hiện chương trình HVNCLC. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trao bằng khen của Chủ tịch VCCI cho tám doanh nghiệp là thành viên Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC TP.HCM, ghi nhận thành tích trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đóng góp cho cộng đồng doanh nghiệp, kinh tế - xã hội năm 2025.

Các doanh nghiệp có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của hàng Việt nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Bộ Khoa học và Công nghệ trao bằng khen của Bộ trưởng cho bốn doanh nghiệp có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của hàng Việt. Bộ Công Thương trao bằng khen cho ba doanh nghiệp có thành tích trong sản xuất, kinh doanh và phát triển thương hiệu Việt; Bộ Nông nghiệp và Môi trường trao bằng khen cho 14 doanh nghiệp có đóng góp nổi bật đối với ngành nông nghiệp và môi trường.

Những phần thưởng này ghi nhận nỗ lực của các doanh nghiệp trong hành trình đã qua. Tuy nhiên, như thông điệp được nhấn mạnh tại lễ khai mạc, chặng đường tiếp theo sẽ cần nhiều hơn những dấu mốc kỷ niệm. Điều quyết định vẫn là khả năng duy trì chất lượng, đổi mới sản phẩm, củng cố niềm tin và tạo ra giá trị cạnh tranh thực chất.Vì vậy xa hơn bốn ngày hội, hành trình 30 năm của HVNCLC đặt ra yêu cầu tiếp nối một cách cụ thể: biến những giá trị đã tạo dựng thành năng lực thích ứng, sáng tạo và phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt.

Trà My