Cảnh giác phản vệ nguy hiểm do thức ăn ngày Tết

Những thực phẩm dễ gây phản vệ

Phản vệ do thức ăn là một phản ứng dị ứng cấp tính, khởi phát rất nhanh, diễn tiến nặng và có thể đe dọa tính mạng chỉ trong vài phút nếu không được xử trí kịp thời. Đáng lưu ý, phản vệ có thể xảy ra ở bất kỳ ai, kể cả người chưa từng có tiền sử dị ứng trước đó.

Những thực phẩm dễ gây phản vệ trong dịp Tết: Hải sản (tôm, cua, cá, mực…); Trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa; Lạc (đậu phộng), đậu nành…; Các loại hạt (hạt điều, óc chó, hạnh nhân…); Lúa mì, bánh kẹo, đồ chế biến sẵn…

Phản vệ không phụ thuộc vào lượng thức ăn sử dụng, chỉ một lượng rất nhỏ thực phẩm gây dị ứng cũng có thể khởi phát phản ứng nghiêm trọng đe dọa đến tính mạng.

Để tránh nguy cơ dị ứng thực phẩm và phản vệ nguy hiểm trong ngày Tết, người dân nên biết rõ các thực phẩm từng gây dị ứng. Hạn chế thử món ăn lạ khi chưa rõ thành phần. Ảnh: CTV

Dấu hiệu nhận biết sớm phản vệ

Triệu chứng có thể xuất hiện sau vài phút đến vài giờ sau khi ăn: Da, niêm mạc (nổi ban đỏ, sẩn phù mày đay, ngứa toàn thân. Sưng phù nề môi, lưỡi, mí mắt, mặt); Hô hấp (khó thở, khò khè, thở rít. Tức ngực, nghẹt họng, nói khó);  Tiêu hóa (đau bụng, buồn nôn, nôn. Tiêu chảy); Tim mạch - thần kinh (chóng mặt, choáng váng. Tụt huyết áp, tay chân lạnh tím tái. Vật vã, hôn mê, co giật, ngất, mất ý thức)… Càng xuất hiện nhiều triệu chứng ở nhiều cơ quan cùng lúc, nguy cơ tử vong càng cao.

Cần làm gì khi nghi ngờ phản vệ?

Thời gian là yếu tố quyết định sự sống còn, không chờ triệu chứng tự hết. Người dân cần thực hiện ngay: Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Tiêm bắp Epinephrine (Adrenaline) ngay nếu có sẵn (Dạng bút tiêm).

Epinephrine (Adrenaline) là thuốc quan trọng nhất và cần dùng càng sớm càng tốt. Đặt người bệnh nằm đầu thấp, chân cao (trừ khi khó thở nhiều).

Không để người bệnh đi lại, vận động. Theo dõi tại bệnh viện ít nhất 24 giờ sau cấp cứu đề phòng phản vệ pha 2.

Để bảo vệ bản thân và gia đình, người dân nên: Biết rõ các thực phẩm từng gây dị ứng; Hạn chế thử món ăn lạ khi chưa rõ thành phần; Đọc kỹ nhãn thực phẩm, bánh kẹo, đồ đóng gói; Thông báo tình trạng dị ứng cho người thân, nhà hàng…

Người từng bị phản vệ nên được thăm khám và hướng dẫn và tập huấn sử dụng bút tiêm Epinephrine (Adrenaline) trong trường hợp khẩn cấp bởi các chuyên gia, bác sĩ dị ứng và luôn mang theo bút tiêm bên mình. Khám chuyên khoa Dị ứng nếu nghi ngờ với các tác nhân gây phản vệ.

Đặng Thị Dịu Hiền (Điều dưỡng Khoa Dị ứng, Trung tâm Da liễu - Dị ứng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)