Khi di sản kiến trúc Ngô Viết Thụ "sống lại" bằng sắc màu nghệ thuật

Chiều 17.9, Urban Sketchers Vietnam phối hợp cùng ConsMedia tổ chức lễ trao giải và tọa đàm cuộc thi ký họa, hội họa & nhiếp ảnh Di sản kiến trúc hiện đại Việt Nam thế kỷ 20 - KTS Ngô Viết Thụ, nhân dịp 100 năm ngày sinh cố KTS Ngô Viết Thụ (17.9.1926 – 17.9.2026).  Chương trình được tổ chức tại Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM (UAH) - năm nay cũng hướng đến kỷ niệm 50 năm UAH (1976-2026), trong dòng chảy 100 năm đào tạo kiến trúc sư (1926-2026). Chính trong mạch đào tạo ấy, KTS Ngô Viết Thụ đã bắt đầu những năm học kiến trúc đầu tiên tại Trường Cao đẳng Kiến trúc Đà Lạt, trước khi sang Paris và trở thành người Việt Nam duy nhất đoạt Grand Prix de Rome (1955).

Ba mốc thời gian gặp nhau trong một ngày: 100 năm một con người, 100 năm một nghề, 50 năm một ngôi trường.

Các bạn sinh viên tham gia thử nghiệm họa cụ tại không gian Trưng bày trường UAH.

Cuộc thi đã nhận được hàng trăm tác phẩm ký họa, hội họa và nhiếp ảnh ghi lại các công trình của KTS Ngô Viết Thụ tại Sài Gòn, Đà Lạt và Huế... Qua các vòng chấm, hội đồng giám khảo đã chọn ra 31 tác phẩm xuất sắc nhất ở hai bảng thi: 20 giải bảng A - ký họa & hội họa và 11 giải bảng B - nhiếp ảnh.

Toàn bộ giải thưởng do công ty TNHH Thương mại Quốc tế Văn Minh và thương hiệu Happy Art Materials tài trợ, trong đó 100 triệu đồng là giá trị các phần thưởng trao cho 31 tác phẩm đoạt giải. Giải thưởng là các bộ họa cụ, không quy đổi thành tiền mặt.

Giải nhất hạng mục Ký họa thuộc về Nguyễn Đình Việt - Góc nhìn Di sản/Viện nghiên cứu hạt nhân. Giải nhất hạng mục Hội họa thuộc về Bùi Đức Cảnh - Viện hạt nhân. Giải nhất hạng mục Nhiếp ảnh thuộc về Nguyễn Đình Luân - Nhà Thờ Phủ Cam.

Giải nhất hạng mục Hội họa thuộc về Bùi Đức Cảnh - Viện hạt nhân.

Giải nhất hạng mục Ký họa thuộc về Nguyễn Đình Việt - Góc nhìn Di sản/Viện nghiên cứu hạt nhân.

Giải nhất hạng mục Nhiếp ảnh thuộc về Nguyễn Đình Luân - Nhà Thờ Phủ Cam.

Tại không gian trường học cũng đã diễn ra phần trưng bày các tác phẩm ký họa, hội họa và nhiếp ảnh xuất sắc nhất về những công trình của KTS Ngô Viết Thụ như: Dinh Độc Lập, Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt, Đại học Sư phạm Huế, Nhà thờ chính tòa Phủ Cam, Đại học Nông Lâm Thủ Đức…

Khách mời tham quan không gian trưng bày.

Tác phẩm hội họa, ký họa, nhiếp ảnh được trưng bày tại UAH.

Các sinh viên, khách mời cũng đã tham gia phần workshop ký họa kiến trúc đô thị tự do cùng Urban Sketchers Vietnam; trải nghiệm họa cụ, thử trực tiếp màu, cọ, giấy vẽ ngay trong không gian trưng bày.

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm Thế hệ trẻ tiếp nối di sản KTS Ngô Viết Thụ tại các trung tâm lịch sử đô thị - Cơ hội và thách thức đã diễn ra với sự tham gia của các khách mời: TSKH-KTS Ngô Viết Nam Sơn - Chủ tịch NgoViet Architects & Planners, TS-KTS Phạm Phú Cường - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM, Trưởng khoa Kiến trúc Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, KTS Khiêm Nguyễn - Phó Chủ tịch AIA Đông Nam Á, KTS Trần Khánh Trung, Chủ nhiệm CLB Kiến trúc Xanh TP.HCM, KTS Nguyễn Ngọc Sơn - Giảng viên khoa kiến trúc ĐHKT TP. HCM.

Các khách mời đã chia sẻ các câu chuyện về di sản kiến trúc của KTS Ngô Viết Thụ cùng các bạn sinh viên, khách mời, cũng như chia sẻ tầm nhìn về một tương lai của kiến trúc hiện đại làm sao phù hợp với tốc độ phát triển của xã hội nhưng vẫn bảo tồn được các giá trị di sản.

Các khách mời chia sẻ tại tọa đàm. 

Phát biểu tại tọa đàm, PGS-TS-KTS Phạm Trọng Thuật - Hiệu trưởng UAH, chia sẻ: “Mỗi công trình kiến trúc đều có một đời sống riêng. Khi thời gian trôi qua, công trình có thể thay đổi công năng, cảnh quan xung quanh biến đổi, những lớp ký ức đô thị chồng lên nhau. Điều còn lại không đơn thuần là hình thức vật chất, mà còn là những giá trị văn hóa, kiến trúc và tinh thần nơi chốn được gửi gắm trong đó. Mỗi công trình kiến trúc được cảm nhận theo những cách khác nhau, nhưng điểm chung là chúng ta đều nhận ra đó là những giá trị quan trọng của di sản kiến trúc hiện đại”.

Với thế hệ kế thừa, TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn (con trai cố KTS Ngô Viết Thụ) - Chủ tịch NgoViet Architects & Planners, cho rằng bên cạnh việc nhìn lại những đóng góp của các kiến trúc sư tiền bối, cần làm sao để tiếp nối di sản tiền nhân trong một bối cảnh phát triển hoàn toàn khác. Phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn hình dung đô thị như một cuốn sách gồm nhiều chương qua các thời kỳ lịch sử. Việc giữ gìn các công trình di sản tại vùng lõi trung tâm cũ của Sài Gòn, Huế hay Đà Lạt là để giữ lại tính liên tục của bản sắc văn hóa.

“Bảo tồn di sản và sáng tạo bản sắc mới là hai động thái song hành. Việc ứng xử hài hòa với hai yếu tố này phản ánh trình độ văn minh của một đất nước. Chúng ta trân trọng giữ gìn không gian di sản hiện hữu vốn không chiếm diện tích quá lớn, đồng thời có những không gian rộng lớn gấp hàng trăm, hàng ngàn lần ở các vùng đô thị mới để khai phá bản sắc kiến trúc của thế kỷ XXI”, TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định.

Từ những công trình tiêu biểu ở Sài Gòn, Đà Lạt và Huế, các diễn giả đã cùng nhận diện giá trị vùng lõi lịch sử, làm rõ ranh giới giữa bảo tồn và phát triển, đồng thời thảo luận về trách nhiệm của thế hệ trẻ. Tròn một thế kỷ sau ngày sinh của cố KTS Ngô Viết Thụ, các công trình của ông tiếp tục trở thành chất liệu sống động để giới làm nghề kiến trúc, quy hoạch, đô thị… hôm nay đối thoại về bản sắc, nơi chốn và sứ mệnh của kiến trúc trước đô thị đương đại.

Trâm Anh - Ảnh: Urban